{"id":8080,"date":"2024-04-10T10:14:09","date_gmt":"2024-04-10T20:14:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/?p=8080"},"modified":"2026-11-13T13:42:19","modified_gmt":"2026-11-13T23:42:19","slug":"200-mots","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/2024\/04\/10\/200-mots\/","title":{"rendered":"200 mots"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background fusion-parallax-none nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling vct_slider vct_dark_bordered_element\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-background-color:var(--awb-color4);--awb-background-image:url(&quot;https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2024\/04\/Banner-200-mots.jpg&quot;);--awb-background-size:cover;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:104%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-top:7%;--awb-padding-bottom:7%;--awb-padding-top-small:30%;--awb-padding-bottom-small:30%;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-center fusion-title-text fusion-title-size-one\" style=\"--awb-text-color:#ffffff;--awb-margin-top-small:0px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:20px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-font-size:50px;\"><h1 class=\"fusion-title-heading title-heading-center fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;font-size:1em;--fontSize:50;line-height:1.4;text-shadow:5px 5px 5px #333333;\">200 mots<\/h1><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:104%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><nav class=\"fusion-breadcrumbs fusion-breadcrumbs-1\" style=\"--awb-margin-bottom:10px;--awb-font-size:15px;--awb-breadcrumb-sep:&#039;&gt;&#039;;\" aria-label=\"Breadcrumb\"><ol class=\"awb-breadcrumb-list\"><li class=\"fusion-breadcrumb-item awb-breadcrumb-sep awb-home\" ><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\" class=\"fusion-breadcrumb-link\"><span >Home<\/span><\/a><\/li><\/ol><\/nav><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p style=\"text-align: center\"><em><strong>Langage &#8211; Reo Tahiti<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><strong>G\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s<\/strong><\/p>\n<p><strong>L&rsquo;alphabet<\/strong> (10 voyelles, 9 consonnes)<\/p>\n<p>a, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &lsquo;eta<\/p>\n<p><strong>L&rsquo;accent<\/strong><\/p>\n<p>Voici quelques r\u00e8gles d&rsquo;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.<\/p>\n<p>Pour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&rsquo;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0 Ra&rsquo;apoto, <em><u>Te &lsquo;arata&rsquo;i i te tai&rsquo;ora&rsquo;a<\/u><\/em>, 1990, \u00e9dition Polytram.<\/p>\n<p>Nous indiquerons l&rsquo;accent du mot en soulignant la syllabe qui le porte.<\/p>\n<p>Les diphtongues en tahitien: (8)     Les voyelles br\u00e8ves (5)<\/p>\n<p>ae ai ao au                                  a e i o u<\/p>\n<p>ei      eu                                        Les voyelles longues (5), avec un macron: t\u0101rava<\/p>\n<p>oi      ou                                        \u0101 \u0113 \u012b \u014d \u016b<\/p>\n<p>La glottale, not\u00e9e &lsquo;, <em>tu&rsquo;i<\/em> ou <em>&lsquo;eta<\/em><\/p>\n<p>exemple : <em>&lsquo;\u014d&rsquo;aha<\/em><\/p>\n<p>[?o:?aha]<\/p>\n<p>Le h, jamais muet, non chuintant : <em>p\u0101&rsquo;aihere<\/em><\/p>\n<p>[pa:?aihere]<\/p>\n<p>L&rsquo;accent tombe en r\u00e8gle g\u00e9n\u00e9rale sur <strong>l&rsquo;avant derni\u00e8re syllabe<\/strong> d&rsquo;un mot : <em><u>ta<\/u>ma<\/em>, <em>me<u>tu<\/u>a<\/em>.<\/p>\n<p>Lorsqu&rsquo;il y a une <strong>voyelle longue<\/strong>, l&rsquo;accent tombe sur la syllabe qui contient celle-ci: <em>ma<u>r\u016b<\/u>, <u>h\u014d<\/u>rue, <u>p\u0113<\/u>pe<\/em>, <em><u>t\u0101<\/u>piti<\/em>.<\/p>\n<p>Lorsqu&rsquo;il y a plusieurs voyelles longues, l&rsquo;accent tombe sur la syllabe qui contient <strong>la derni\u00e8re<\/strong>: <em>t\u0101p<u>\u014dn\u0113<\/u>, &lsquo;<u>\u0101p\u012b<\/u><\/em>.<\/p>\n<p>Lorsqu&rsquo;il y a une <strong>diphtongue<\/strong>, l&rsquo;accent tombe sur la syllabe qui contient celle-ci:<\/p>\n<p><em>pa<u>rao<\/u>a, &lsquo;a<u>nau<\/u>, a<u>nei<\/u>, <u>hei<\/u>va, mata<u>&lsquo;ei<\/u>na&rsquo;a, ma<u>rae<\/u><\/em>.<\/p>\n<p>Lorsqu&rsquo;il y en a plusieurs, l&rsquo;accent tombe sur <strong>la derni\u00e8re<\/strong> syllabe qui en contient une:<\/p>\n<p><em>vau<u>vau<\/u>, tei<u>tei<\/u>, ha&rsquo;apou<u>pou<\/u><\/em>.<\/p>\n<p>Lorsqu&rsquo;il y a une <strong>diphtongue<\/strong> <strong>et<\/strong> une <strong>voyelle longue<\/strong> ou une voyelle longue et une diphtongue, l&rsquo;accent tombe sur la syllabe qui contient la voyelle longue ou la diphtongue qui est <strong>la plus proche de la fin<\/strong> du mot :<\/p>\n<p><em>r<u>\u016b&rsquo;au<\/u>, f\u0101re<u>rei<\/u>, m<u>\u0101tou<\/u>, t<u>\u012btau<\/u>, mou<u>&lsquo;\u016b<\/u>, poi<u>h\u0101<\/u>, rau<u>t\u012b<\/u>.<\/em><\/p>\n<p>La voyelle qui pr\u00e9c\u00e8de <strong><em>ra<\/em><\/strong> ou <strong><em>na<\/em><\/strong> est allong\u00e9e \u00e0 la lecture:<\/p>\n<p><em>Te    haere   ra.   taua ta&rsquo;ata na<\/em><\/p>\n<p>[re:]                    [ta:]<\/p>\n<p>Quelques mots comme <em>vahine, tamari&rsquo;i<\/em> changent d&rsquo;accent s&rsquo;ils sont pr\u00e9c\u00e9d\u00e9s d&rsquo;un d\u00e9terminant pluriel (<em>tau, nau, na<\/em>) : <em>te va<u>hi<\/u>ne -&gt; nau <u>va<\/u>hine   te tamari&rsquo;i -&gt; tau tamari&rsquo;i<\/em><\/p>\n<p>[va]                  [va:]                             [ma]                 [ma:]<\/p>\n<p>Dans un mot r\u00e9dupliqu\u00e9 totalement, l&rsquo;accent est aussi r\u00e9dupliqu\u00e9: <em><u>po<\/u>&lsquo;i<u>po<\/u>&lsquo;i, <u>u<\/u>e<u>u<\/u>e,<\/em> sauf si 2 voyelles accol\u00e9es forment une diphtongue: <em>i<u>toi<\/u>to<\/em>.<\/p>\n<p>Les affixes <em>ha&rsquo;a, ra&rsquo;a<\/em> ne modifient pas l&rsquo;accent du radical: <em><u>pu<\/u>rera&rsquo;a, ha&rsquo;a<u>m\u0101<\/u>ramarama, f\u0101re<u>rei<\/u>ra&rsquo;a,<\/em><\/p>\n<p>sauf s&rsquo;il forme une diphtongue avec le mot: <em>fa&rsquo;<u>ai<\/u>toito<\/em>.<\/p>\n<p>Lorsque le h est la seule particularit\u00e9 d&rsquo;un mot, la syllabe qui le contient porte l&rsquo;accent: <em>ta<u>hi<\/u>, <u>ha<\/u>ru, <u>hu<\/u>maha<\/em>.<\/p>\n<p>Lorsqu&rsquo;un mot est compos\u00e9, c&rsquo;est l&rsquo;accent du dernier composant qui compte : <em>tai<u>ro<\/u>to, fare <u>ra<\/u>ta, pua&rsquo;ahoro fe<u>nu<\/u>a<\/em>.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;flex-grow:3;margin-top:15px;margin-bottom:15px;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;--awb-sep-color:var(--awb-custom15);border-color:var(--awb-custom15);border-top-width:5px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:104%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-2.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"1\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12341\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-1 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1.jpg\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-1\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">1<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">COCO<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>HA&rsquo;ARI<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<p>Un h, une glottale : <span style=\"color: #0000ff\"><em>ha\u2019ari.<br \/>\n<\/em><\/span><em><span style=\"color: #0000ff\">ha\u2019ari<\/span><\/em> signifie \u00ab\u00a0coco, noix de coco ou cocotier\u00a0\u00bb.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>Selon la l\u00e9gende que l&rsquo;on retrouve dans toute la Polyn\u00e9sie orientale, le coco est issu d&rsquo;une t\u00eate d&rsquo;anguille, avec ses deux yeux et sa bouche.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>La noix de coco porte diff\u00e9rents noms en fonction de sa maturit\u00e9. Il existe de nombreuses sortes de cocotier &#8211;<em><span style=\"color: #0000ff\"> ha\u2019ari<\/span><\/em>.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>Certains cocos &#8211;<em><span style=\"color: #0000ff\"> ha\u2019ari<\/span><\/em>, ont une coque allong\u00e9e, d&rsquo;autres rondes et \u00e9vas\u00e9es. Elles servaient autrefois de gourdes et parfois encore aujourd&rsquo;hui, de verre, de bol.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>La bourre de coco donne un cordage pr\u00e9cieux. Le tronc de cocotier sert \u00e0 la construction. La feuille de cocotier sert \u00e0 toutes sortes de tressages et est \u00e9galement utilis\u00e9e pour la toiture des fare traditionnels.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>L&rsquo;eau, le lait, l&rsquo;amande, le germe de coco, le c\u0153ur de cocotier se consomment tels quels ou en pr\u00e9paration.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> y a trois cocos<\/span> <span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">: <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>E toru ha&rsquo;ari.<\/em><\/span><br \/>\n<\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">C&rsquo;est un cocotier : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>E tumu ha&rsquo;ari.<\/em><\/span><br \/>\n<\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Coco : <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Ha\u2019ari<br \/>\n<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-2 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"2\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12496\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-2 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/2.pdf\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-2\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F2.pdf&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F2.pdf\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt;color: #ff0000\"><strong>2<\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong>FEUILLE DE COCOTIER<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong><span style=\"color: #ff0000\">N\u012a\u2019AU<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p>Une voyelle longue, une glottale, une diphtongue : <em><span style=\"color: #0000ff\">n\u012b&rsquo;au<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #0000ff\">n\u012b\u2019au<\/span> <\/em>d\u00e9signe la feuille, mais aussi la foliole et la nervure.<\/p>\n<p>Dans le chant de cr\u00e9ation du cocotier, les <em><span style=\"color: #0000ff\">n\u012b&rsquo;au<\/span><\/em> sont issus des c\u00f4tes d\u2019un homme. (TH 1997: 435)<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>La palme &#8211;<em><span style=\"color: #0000ff\">n\u012b&rsquo;au<\/span><\/em>&#8211; remplac\u00e9e par d\u2019autres fibres \u00e0 Rapa et en Nouvelle-Z\u00e9lande, est tr\u00e8s employ\u00e9e dans toute la Polyn\u00e9sie. Le <em><span style=\"color: #0000ff\">n\u012b&rsquo;au<\/span><\/em> sert pour la confection de toits, plateaux, murs, nattes, paniers, r\u00e9cipients, jouets, \u00e9ventails, visi\u00e8res, chapeaux, ornements&#8230; Les <em><span style=\"color: #0000ff\">n\u012b&rsquo;au<\/span><\/em> servaient aussi de torche pour la p\u00eache.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">C\u2019est une maison en feuilles de cocotier : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>E fare n\u012b&rsquo;au.<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Prends le balai en nervures de cocotier : <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">&lsquo;<\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">A rave i te por\u014dmu n\u012b\u2019au.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">J&rsquo;ai un chapeau en feuilles de cocotier : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">E t\u0101upo\u2019o n\u012b&rsquo;au t\u014d&rsquo;u.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">On fait tremper les feuilles de cocotier dans la mer : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">E t\u0101puruhia te n\u012b&rsquo;au i<\/span> <span style=\"color: #0000ff\">roto i te miti.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Feuille de cocotier : <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">n\u012b&rsquo;au<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&nbsp;<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-3 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3.jpg\" target=\"_blank\" aria-label=\"3\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12639\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-3 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/3.jpg\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-3\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F3.jpg&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F3.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F3.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F09%2F3.jpg\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><span style=\"font-size: 24px\"><strong>3<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18.6667px\"><strong>PATRIMOINE<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong><span style=\"color: #ff0000\">FAUFA\u2019A TUMU<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p>L\u2019expression \u00ab <em><span style=\"color: #0000ff\">faufa&rsquo;a tumu<\/span> <\/em>\u00bb est aujourd\u2019hui la plus couramment utilis\u00e9e pour d\u00e9signer le patrimoine. Il existe \u00e9galement l\u2019expression \u00ab faufa&rsquo;a tupuna \u00bb, qui est tout aussi juste.<\/p>\n<p>L\u2019expression \u00ab <span style=\"color: #0000ff\"><em>faufa&rsquo;a tumu<\/em><\/span> \u00bb met l\u2019accent sur la notion d\u2019origine, de racine, de source ou de fondement. Le terme tumu renvoie \u00e0 ce qui est \u00e0 l\u2019origine d\u2019une chose, \u00e0 sa racine ou \u00e0 ce sur quoi elle repose. Quant \u00e0 l\u2019expression \u00ab <em><span style=\"color: #0000ff\">faufa\u2019a tupuna<\/span><\/em> \u00bb, elle d\u00e9signe plus directement l\u2019h\u00e9ritage des anc\u00eatres, tupuna. Elle fait ainsi explicitement r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 ceux dont nous avons re\u00e7u cet h\u00e9ritage. Ces deux expressions permettent donc de parler du patrimoine sous deux angles compl\u00e9mentaires : ce qui constitue nos racines et ce que nous avons re\u00e7u de nos anc\u00eatres.<\/p>\n<p>Dans la culture polyn\u00e9sienne, l\u2019h\u00e9ritage ne se limite pas aux objets, aux lieux ou aux vestiges du pass\u00e9. Il se trouve \u00e9galement dans les savoirs, les pratiques, les langues, les r\u00e9cits, les gestes, les valeurs et les fa\u00e7ons de vivre qui se transmettent de g\u00e9n\u00e9ration en g\u00e9n\u00e9ration. Cet h\u00e9ritage vient de ceux qui nous ont pr\u00e9c\u00e9d\u00e9s. C\u2019est gr\u00e2ce \u00e0 eux que nous sommes qui nous sommes et que nous sommes ce que nous sommes aujourd\u2019hui. Nos <em><span style=\"color: #0000ff\">tupuna<\/span><\/em> sont ainsi bien plus que les anc\u00eatres d\u2019une histoire r\u00e9volue : ils sont \u00e0 l\u2019origine de nos racines, de notre identit\u00e9 et de ce que nous continuons \u00e0 transmettre.<\/p>\n<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<p>Nous devons prot\u00e9ger notre patrimoine : <span style=\"color: #0000ff\"><em>E ti\u2019a ia t\u0101tou &lsquo;ia p\u0101ruru i t\u014d t\u0101tou faufa&rsquo;a tumu<\/em><\/span><br \/><span>Ch\u00e9rissons l\u2019h\u00e9ritage de nos anc\u00eatres :<em><span style=\"color: #0000ff\"> &lsquo;A poihere i t\u014d t\u0101tou faufa&rsquo;a tupuna<\/span><\/em><br \/><\/span><span>Notre langue est un h\u00e9ritage de nos anc\u00eatres : <em><span style=\"color: #0000ff\">T\u014d t\u0101tou reo, e faufa&rsquo;a tupuna ia<\/span><\/em><br \/><\/span><span>Notre langue est notre patrimoine : <em><span style=\"color: #0000ff\">T\u014d t\u0101tou reo, e faufa&rsquo;a tumu ia<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-4 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:104%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-5 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-4 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"4\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12653\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/09\/4.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-4 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1.jpg\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-4\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-5\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">4<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">TOURISTE<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>R\u0100TERE<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Une voyelle longue: <\/span><em><span style=\"color: #0000ff\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">r\u0101tere<\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">.<\/span><\/span><\/em><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">r\u0101tere signifie \u00ab\u00a0voyageur, touriste\u00a0\u00bb. On disait autrefois ara-tere.<\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Aux Iles de la Soci\u00e9t\u00e9, les Polyn\u00e9siens voyageaient souvent d&rsquo;une vall\u00e9e \u00e0 l&rsquo;autre, d&rsquo;une \u00eele \u00e0 l&rsquo;autre, pour le commerce ou pour entretenir les liens avec la famille ou les amis. La coutume \u00e0 Tahiti \u00e9tait de r\u00e9server bon accueil aux visiteurs &#8211;<\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> r\u0101tere<\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Un chef pouvait offrir \u00e0 un autre chef en visite, de la nourriture, le g\u00eete, de beaux objets, et parfois m\u00eame l&rsquo;honorer de la compagnie de sa femme ou d&rsquo;une de ses filles. : (J. Cook, 1er voyage).<\/span><\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Voil\u00e0 les touristes ! : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">&lsquo;\u0113r\u0101 te r\u0101tere !<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Il y a beaucoup de touristes. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">Ua rahi te r\u0101tere.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Bienvenue \u00e0 vous les touristes ! : <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">M\u0101nava hua &lsquo;outou te r\u0101tere !<\/span><\/em><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&nbsp;<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-6 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-5 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"5\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12686\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-5 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5.pdf\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-5\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-6\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">5<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">VIEUX<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>R\u016a&rsquo;AU<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Une voyelle longue, une glottale, une diphtongue :<\/span> <span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">r\u016b&rsquo;au.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">r\u016b&rsquo;au signifie vieux, un vieux, une vieille, vieillir. On peut sp\u00e9cifier <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">r\u016b&rsquo;au t\u0101ne<\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> pour un vieux et <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">r\u016b&rsquo;au vahine<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> pour une vieille. C&rsquo;est aussi la fa\u00e7on famili\u00e8re de d\u00e9signer les parents ou le conjoint.<\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">La vieillesse inspire le respect car elle est souvent accompagn\u00e9e de sagesse. Les jeunes ont encore aujourd&rsquo;hui recours \u00e0 l&rsquo;exp\u00e9rience et \u00e0 la connaissance des techniques des vieux &#8211; <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">r\u016b&rsquo;au.<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Les vieux discutent. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">Te paraparau nei te r\u016b&rsquo;au.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Le vieux est courageux. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">E mea itoito te r\u016b&rsquo;au.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Elle vieillit doucement. : <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">Te r\u016b&rsquo;au noa ra &lsquo;oia.<\/span><\/em><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&nbsp;<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-7 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-6 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"6\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12724\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/6.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-6 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/5.pdf\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-6\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F5.pdf\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-7\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">6<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">LE SEIN<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>T\u012aT\u012a<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p>Deux voyelles longues : <em><span style=\"color: #0000ff\">T\u012bt\u012b<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>En reo tahiti, <span style=\"color: #0000ff\"><em>t\u012bt\u012b<\/em><\/span> d\u00e9signe le sein. Au-del\u00e0 de la simple d\u00e9signation d\u2019une partie du corps, ce mot peut \u00e9galement \u00e9voquer le lien qui unit la m\u00e8re \u00e0 son enfant. Le <em><span style=\"color: #0000ff\">t\u012bt\u012b<\/span><\/em> permet en effet \u00e0 la m\u00e8re de nourrir son nouveau-n\u00e9 d\u00e8s les premiers jours de sa vie. Par le lait maternel, elle lui apporte les nutriments n\u00e9cessaires \u00e0 sa croissance, ainsi que des anticorps qui contribuent \u00e0 le prot\u00e9ger contre certaines infections.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>En Polyn\u00e9sie, le lait maternel est \u00e9galement associ\u00e9 \u00e0 certains rem\u00e8des familiaux. Parmi ceux-ci figure l\u2019utilisation traditionnelle du lait maternel pour soulager certaines conjonctivites, notamment en introduisant quelques gouttes dans l\u2019\u0153il.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>\u00c0 l\u2019occasion d\u2019Octobre Rose, le mot<em><span style=\"color: #0000ff\"> t\u012bt\u012b<\/span><\/em> prend cependant une r\u00e9sonance particuli\u00e8re. Si le sein est associ\u00e9 g\u00e9n\u00e9ralement \u00e0 la maternit\u00e9, \u00e0 l\u2019allaitement et \u00e0 la protection du nouveau-n\u00e9, il rappelle \u00e9galement l\u2019importance, pour chaque femme, de prendre soin de sa sant\u00e9, de rester attentive aux \u00e9ventuels signes d\u2019alerte et de r\u00e9aliser r\u00e9guli\u00e8rement le d\u00e9pistage du cancer du sein. La campagne Octobre Rose utilise d\u2019ailleurs l\u2019expression \u00ab <em><span style=\"color: #0000ff\">r\u0101tio t\u012bt\u012b<\/span> <\/em>\u00bb pour d\u00e9signer la mammographie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<div>\n<div>\n<p>La m\u00e8re a nourri son b\u00e9b\u00e9 au sein maternel : &lsquo;<span style=\"color: #0000ff\"><em>Ua fa&rsquo;a&rsquo;mu te metua vahine i t\u0101na &lsquo;ai\u016b e te t\u012bt\u012b m\u0101m\u0101<\/em><\/span><br \/>La mammographie est gratuite : <em><span style=\"color: #0000ff\">E mea t\u0101moni &lsquo;ore te r\u0101tio t\u012bt\u012b<\/span><\/em><br \/>Il est important de faire ta mammographie : <span style=\"color: #0000ff\"><em>E mea faufa&rsquo;a &lsquo;ia rave i t\u0101&rsquo;oe r\u0101tio t\u012bt\u012b<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&nbsp;<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-5 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:104%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-8 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-7 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"7\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12772\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-7 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1.jpg\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-7\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-8\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">7<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">NOURRITURE<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>M\u0100&rsquo;A<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p>Une voyelle longue, une glottale: <span style=\"color: #0000ff\"><em>m\u0101\u2019a.<\/em><\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #0000ff\">m\u0101\u2019a<\/span><\/em> signifie \u00ab\u00a0aliment, repas, nourriture\u00a0\u00bb au sens propre et au sens figur\u00e9.<\/p>\n<p><em><span style=\"color: #0000ff\">&lsquo;\u012bna&rsquo;i<\/span><\/em> d\u00e9signe les aliments consistants ou carn\u00e9s.<\/p>\n<p>Cook avait constat\u00e9 que la plupart des Polyn\u00e9siens mangeaient essentiellement des fruits et des tubercules &#8211;<em><span style=\"color: #0000ff\"> m\u0101\u2019a<\/span><\/em>. Les classes sup\u00e9rieures consommaient plus souvent de la viande et du poisson. (Cook, 1er voyage)<\/p>\n<p>Les enseignements que les anciens transmettaient aux jeunes \u00e9taient aussi consid\u00e9r\u00e9s comme de la nourriture &#8211; <span style=\"color: #0000ff\"><em>m\u0101\u2019a<\/em><\/span>.<\/p>\n<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">C&rsquo;est un bon aliment. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">E m\u0101&rsquo;a maita&rsquo;i te&rsquo;ie.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Il n&rsquo;y a pas de nourriture. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">&lsquo;Aore e m\u0101\u2019a.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">C&rsquo;est de la nourriture crue. : <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">E m\u0101\u2019a ota t\u0113r\u0101.<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&nbsp;<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-9 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-8 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"8\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12811\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-8 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/8.pdf\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-8\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F8.pdf&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F8.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F8.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F8.pdf\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-9\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">8<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">NOURRITURE<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>AHIM\u0100&rsquo;A<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p>Un h, une voyelle longue, une glottale:<em><span style=\"color: #0000ff\"> ahim\u0101\u2019a<\/span><\/em>.<\/p>\n<p>ahi : feu,<span style=\"color: #0000ff\"> <em>m\u0101\u2019a<\/em><\/span> : nourriture.<span style=\"color: #0000ff\"> ahim\u0101\u2019a<\/span> d\u00e9signe le four polyn\u00e9sien et aussi la nourriture qui y est contenue.<\/p>\n<p>La pr\u00e9paration du four &#8211;<em> ahim\u0101\u2019a<\/em> &#8211; requiert de longues heures et la participation de presque tous les membres de la famille. Un trou est creus\u00e9 dans le sol, des pierres volcaniques poreuses y sont chauff\u00e9es au feu de bois &#8211; <em><span style=\"color: #0000ff\">ahi<\/span><\/em>, la nourriture est dispos\u00e9e sur des troncs de bananier \u00e9cras\u00e9s, destin\u00e9s \u00e0 temp\u00e9rer l&rsquo;ardeur du four, recouverte de nattes de feuilles, de fibres tress\u00e9es, d&rsquo;une couche de terre. La nourriture &#8211; <em>m\u0101\u2019a<\/em> &#8211; parfois envelopp\u00e9e dans des feuilles ou des paniers tress\u00e9s pour l&rsquo;occasion, y cuit doucement de 4 \u00e0 5 heures, en prenant le fumet de la terre, des feuilles et du bois.<\/p>\n<p>La famille pouvait tenir pendant 3 ou 4 jours en conservant les aliments dans leurs feuilles de cuisson.<\/p>\n<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">D\u00e9couvre le four ! : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">&lsquo;A h\u016ba&rsquo;i i te ahim\u0101&rsquo;a !<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">La nourriture du four est pr\u00eate. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">&lsquo;Ua ineine te ahim\u0101&rsquo;a.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Four polyn\u00e9sien : <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">Ahim\u0101&rsquo;a<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-10 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-9 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/7.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"9\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12841\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-9 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/10\/9.pdf\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-9\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F9.pdf&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F9.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F9.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F10%2F9.pdf\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-10\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong><span style=\"font-size: 18pt\">9<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><strong style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">DISTRICT<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><em>MATA&rsquo;EINA&rsquo;A<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Le terme <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">mata&rsquo;eina&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> est g\u00e9n\u00e9ralement traduit en fran\u00e7ais par \u00ab district \u00bb, mais il peut \u00e9galement d\u00e9signer la communaut\u00e9 qui y est rattach\u00e9e, c\u2019est-\u00e0-dire l\u2019ensemble de ses habitants. Le terme <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">mata&rsquo;eina&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> renvoie ainsi \u00e0 la fois \u00e0 un territoire et \u00e0 ceux qui y vivent.<\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Autrefois, le <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">mata&rsquo;eina&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> \u00e9tait plac\u00e9 sous l\u2019autorit\u00e9 d\u2019un ou de plusieurs <span style=\"color: #0000ff\"><em>ari&rsquo;i<\/em><\/span>. Ses limites s\u2019appuyaient essentiellement sur des \u00e9l\u00e9ments naturels, comme les montagnes (<\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">mou&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">), les rivi\u00e8res (<span style=\"color: #0000ff\"><em>t<\/em><\/span><\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">ahora pape<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">), les terrains de r\u00e9union (<\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">tahua<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">), les pointes (<\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&lsquo;\u014dutu<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">) et les passes (<\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">ava<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">). Il constituait un espace de vie et d\u2019organisation collective, auquel une communaut\u00e9 \u00e9tait attach\u00e9e.<\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Au fil du temps, ces anciens districts ont \u00e9t\u00e9 progressivement r\u00e9organis\u00e9s en communes, telles qu\u2019on les conna\u00eet aujourd\u2019hui. Le terme <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">mata&rsquo;eina&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> continue toutefois d\u2019\u00eatre employ\u00e9 pour d\u00e9signer ces territoires, mais aussi, selon le contexte, leur population.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Afareaitu est un district de Mo&rsquo;orea : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>E mata&rsquo;eina&rsquo;a n\u014d Mo&rsquo;orea &lsquo;o &lsquo;Afareaitu<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Le district de Paopao : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>Te mata&rsquo;eina&rsquo;a &lsquo;o Paopao<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">La population du district s\u2019est rassembl\u00e9e : <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&lsquo;Ua &lsquo;\u0101mui mai te mata&rsquo;eina&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-6 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:104%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-11 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-10 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"10\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12852\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/10.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-10 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1.jpg\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-10\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-11\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000;font-size: x-large\"><b>10<\/b><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: large\"><b>CIEL<\/b><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><em><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong>RA&rsquo;I<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p>Une glottale : ra&rsquo;i<\/p>\n<p>On associe au \u00ab ciel \u00bb l&rsquo;image d&rsquo;un \u00ab dos \u00bb: <em><span style=\"color: #0000ff\">tua ra&rsquo;i<\/span><\/em>. On dit aussi reva dans le sens \u00ab espace, atmosph\u00e8re \u00bb. La cosmogonie polyn\u00e9sienne compte une multitude de cieux &#8211; <span style=\"color: #0000ff\"><em>ra\u2019i<\/em><\/span> &#8211; dont le premier s\u2019appelle Rumia. Le dieu des cieux est <em><span style=\"color: #0000ff\">Te-fatu<\/span><\/em>. Le dieu <em><span style=\"color: #0000ff\">T\u0101ne<\/span> <\/em>r\u00e8gne au-dessus du 10e ciel \u00ab <span style=\"color: #0000ff\"><em>te ra&rsquo;i tuatini<\/em> <\/span>\u00bb et la Voie lact\u00e9e se dit en tahitien <em><span style=\"color: #0000ff\">Te vai ora a T\u0101ne<\/span><\/em>. En po\u00e9sie, <em><span style=\"color: #0000ff\">ra&rsquo;i<\/span> <\/em>est une m\u00e9taphore pour le \u00ab chef \u00bb ou la \u00ab t\u00eate \u00bb parce que le ciel \u2013 <span style=\"color: #0000ff\"><em>ra&rsquo;i<\/em> <\/span>\u2013 est toujours au-dessus.<\/p>\n<p>Le paradis n&rsquo;\u00e9tait pas au ciel, mais \u00e0 Havai&rsquo;i, <em><span style=\"color: #0000ff\">te fenua i raro<\/span><\/em>&#8211; la terre du dessous.<\/p>\n<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on align-start direction-ltr\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Le ciel rouge \u00e9tait un pr\u00e9sage : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>E t\u0101pa&rsquo;o te ra&rsquo;i &lsquo;ura.<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Le ciel est couvert :<\/span> <span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">&lsquo;<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>Ua ha&rsquo;arumaruma te ra&rsquo;i.<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">C&rsquo;est un ciel clair : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">E ra&rsquo;i aneane.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">ciel : <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">ra&rsquo;i<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-12 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"text-align:center;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-11 hover-type-none\" style=\"border:3px solid var(--awb-color5);\"><a class=\"fusion-no-lightbox\" href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11.pdf\" target=\"_blank\" aria-label=\"11\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"212\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11-212x300.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-12885\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11-200x283.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11-400x566.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11-600x849.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11-800x1132.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11-1200x1697.jpg 1200w, https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/11\/11.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/span><\/div><div class=\"fusion-sharing-box fusion-sharing-box-11 has-taglines layout-floated layout-medium-floated layout-small-stacked\" style=\"background-color:var(--awb-color4);border-color:var(--awb-color1);--awb-separator-border-color:#cccccc;--awb-separator-border-sizes:0px;--awb-layout:row;--awb-alignment-small:space-between;--awb-stacked-align-small:center;\" data-title=\"200 mots\" data-description=\"Your Content Goes Here   \r\nLangage - Reo Tahiti\r\nG\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s\r\nL&#039;alphabet (10 voyelles, 9 consonnes)\r\na, e, i, o, u, \u0101, \u0113, \u012b, \u014d, \u016b, f, h, k, m, n, p, r, t, v, &#039;eta\r\nL&#039;accent\r\nVoici quelques r\u00e8gles d&#039;accentuation abr\u00e9g\u00e9es.\r\nPour une \u00e9tude plus pouss\u00e9e, se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 l&#039;ouvrage de Monsieur Turo \u00e0\" data-link=\"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-content\/uploads\/sites\/25\/2026\/08\/1-1.jpg\"><h4 class=\"tagline\" style=\"color:#1f383f;\">Partager le lien<\/h4><div class=\"fusion-social-networks sharingbox-shortcode-icon-wrapper sharingbox-shortcode-icon-wrapper-11\"><span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg&amp;t=200%20mots\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer nofollow\" title=\"Facebook\" aria-label=\"Facebook\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Facebook\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-facebook awb-icon-facebook\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?text=200%20mots&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"X\" aria-label=\"X\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"X\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-twitter awb-icon-twitter\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" title=\"WhatsApp\" aria-label=\"WhatsApp\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"WhatsApp\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-whatsapp awb-icon-whatsapp\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><span><a href=\"mailto:?subject=200%20mots&amp;body=https%3A%2F%2Fwww.service-public.pf%2Fdcp%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F25%2F2026%2F08%2F1-1.jpg\" target=\"_self\" rel=\"nofollow\" title=\"Email\" aria-label=\"Email\" data-placement=\"top\" data-toggle=\"tooltip\" data-title=\"Email\"><i class=\"fusion-social-network-icon fusion-tooltip fusion-mail awb-icon-mail\" style=\"color:var(--awb-color7);\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/span><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-12\"><p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000;font-size: x-large\"><b>11<\/b><\/span><\/p>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: large\"><b>ETOILE<\/b><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt;color: #ff0000\"><strong><i>FETI&rsquo;A<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p><strong>D\u00e9finition :<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Une glottale : <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">feti&rsquo;a<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">L\u2019ancien nom de <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">feti&rsquo;a<\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> est <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">fet\u016b<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">, <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">het\u016b<\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">. Lors de la cr\u00e9ation, <span style=\"color: #0000ff\"><em>Rua<\/em><\/span> et <em><span style=\"color: #0000ff\">Atea<\/span><\/em> engendr\u00e8rent les \u00e9toiles filantes \u2013 <\/span><em><span style=\"color: #0000ff\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">feti&rsquo;a pao<\/span><\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> &#8211; puis la lune, le soleil, les com\u00e8tes \u2013 <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">feti&rsquo;a ave<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> \u2013 et les autres constellations dont les plus c\u00e9l\u00e8bres &#8211;<\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\">Ta&rsquo;urua<\/span> <\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">V\u00e9nus,<\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> Matari&rsquo;i<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> les pl\u00e9\u012bades &#8211; guidaient les navigateurs. <\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\">Feti&rsquo;a<\/span><\/em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"> signifie aussi \u00ab d\u00e9coration \u00bb.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Exemple : <\/strong><\/p>\n<div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\"><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">La com\u00e8te est tomb\u00e9e dans la mer : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">&lsquo;Ua marua te feti&rsquo;a ave i roto i te moana.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Il y a beaucoup d&rsquo;\u00e9toiles filantes en juillet. : <\/span><span style=\"color: #0000ff\"><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">E mea rahi te feti&rsquo;a pao i te &lsquo;\u0101va&rsquo;e Tiurai<\/span><\/em><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>.<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Cette \u00e9toile est rouge. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">E mea &lsquo;ute&rsquo;ute t\u0113r\u0101 feti&rsquo;a.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Voici la d\u00e9coration de Tahiti nui. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><em><span style=\"color: #0000ff\">Eie te feti\u2019a \u014d Tahiti nui.<\/span><\/em><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Regardons les \u00e9toiles. : <\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\"><span style=\"color: #0000ff\"><em>A hi&rsquo;o na i te feti&rsquo;a.<\/em><\/span><br \/><\/span><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\">Etoile :<\/span><em><span class=\"a_GcMg font-feature-liga-on font-feature-clig-on font-feature-calt-on text-decoration-none text-strikethrough-none\" style=\"color: #0000ff\"> Feti\u2019a<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"cvGsUA block-font-kerning-normal block-font-feature-liga-on block-font-feature-clig-on block-font-feature-calt-on direction-ltr align-start\">\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-7 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":19,"featured_media":8366,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"both","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":301,"_seopress_analysis_target_kw":"","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"footnotes":""},"categories":[117,59],"tags":[],"class_list":["post-8080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-200-mots","category-bibliotheque"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8080"}],"version-history":[{"count":95,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12891,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8080\/revisions\/12891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/dcp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}