Ha'a-poto-ra'a-parau

'Ua mātau iāna te ari'i vahine Marau i tōna haerera'a iōna i tōna tau 'āpīra'a ra, 'ahuru ma maha 'aore ra 'ahuru ma pae tōna matahiti i te reira tau. 'Ua 'ite 'oia i te huru o taua ari'i vahine ra, i tōna mau ta'ata raverave, 'o Tuiau ho'i hō'ē, 'e tae noa atu i tāna mau tamari'i e toru, e piti tamāhine 'e hō'ē tamāroa. 'O Teri'i tāna tamāhine nō te ari'i Pōmare. E 'ahu 'ere'ere i te mau mahana ato'a. E pahī tōna nō te haere i Mo'orea, tāna mā'a e 'amu, mea au roa nā na te mā'a fara. E 'ōroe te 'ava e inu i te 'āreareara'a i te reira tau. Tei te pae miti te ti'ara'a o te fare o te ari'i vahine i Mo'orea, 'ua rau te 'ohipa i roto. Te tahi parau nō te pahī Monowai. I Pape'ete te ari'i vahine i te pohera'a. Tē fa'ahiti nei te tahi ta'ata i te hō'ē fa'aaura'a parau i fa'aotihia e nā ari'i vahine to'opiti, 'o Ari'imanihinihi rāua Pōmare vahine i tō rāua tau 'āpīra'a ra. Teie te fa'aaura'a : 'Ia fānau rāua i te tamari'i, mai te peu e tamāroa tā te tahi, 'e e tamāhine tā te tahi, 'ia fa'aea rāua.

Descriptif de l'interview

Teriimarevareva a connu la reine Marau et a séjourné chez elle dans sa jeunesse, alors qu'elle était âgée de 14 ou 15 ans. Elle décrit la reine, ses serviteurs, dont Tuiau, ainsi que ses enfants : deux filles et un garçon. Teri'i était la fille qu'elle avait eue avec le chef Pōmare. La reine portait chaque jour une robe noire. Elle disposait d'un bateau pour ses déplacements vers Mo'orea. Quant à son alimentation, elle appréciait particulièrement le pandanus. À cette époque, l'alcool se buvait dans une ambiance de fête et de réjouissance. Sa demeure à Mo'orea était construite face à la mer. Il est également question d'un bateau nommé Monowai. La reine mourut à Pape'ete. Un homme évoque aussi un pacte conclu entre deux cheffesses, Ari'imanihinihi et la reine Pōmare, lorsqu'elles étaient jeunes : si l'une donnait naissance à un garçon, celui-ci resterait avec la fille de l'autre reine.

Te mau vāhi i fa'ahitihia / Lieux évoqués : Pape'ete, Papara, Tema'e, Mo'orea, Rurutu, Vaihī.

Te mau reo / Langues : Reo tahiti

Te ta’ata fa’ati’a / Récit de Teriimarevareva Tarihaa fānauhia Vahapata

Te mau rāve'a / Données techniques

Papa mātāmua / Support original : Cassette audio
Ta'ata-uiui / Collecteur : Jeanne Amini
Ta'ata pāpa'i parau / Rédacteur de la fiche : Fabiola Itchner
Tāpa'o-niu / Cote  : SEE0290 / VAT225
Maorora'a / Durée : 26 miniti / minutes
Matahiti huihuira'a / Année de collecte : 1986
Faufa'a ha'aputu nō / Fonds : PSPE – Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique
Te ha'a nūmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu / Numérisation et traitement de l'enregistrement original : Sacha Forlen.