{"id":2116,"date":"2025-01-20T11:29:08","date_gmt":"2025-01-20T21:29:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=2116"},"modified":"2026-02-11T10:04:53","modified_gmt":"2026-02-11T20:04:53","slug":"te-taata-faatia-recit-de-rooti-tepoiri-farevaa-a-tematauapu-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2025\/01\/20\/te-taata-faatia-recit-de-rooti-tepoiri-farevaa-a-tematauapu-ii\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Rooti, Tepoiri Farevaa a Tematauapu - II"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"text-align:left;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" alt=\"Varo Varo\" title=\"VAT039 ROOTI 2\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/VAT039-ROOTI-2-683x1024.jpg\" class=\"img-responsive wp-image-2102\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/VAT039-ROOTI-2-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/VAT039-ROOTI-2-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/VAT039-ROOTI-2-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/VAT039-ROOTI-2-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/VAT039-ROOTI-2.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b><\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te fa'ati'a nei o ia i te tanura'a i te p\u016b-fenua o t\u0101 na mau tamari'i i te pae fare. T\u0101 na r\u0101vera'a i ni'a i te pito, ua '\u014d'omo i roto i te 'apu m\u0101'oa 'e ua tanu o ia i ni'a i te tanura'a ma'i o te metua t\u0101ne. Te r\u0101'au tahiti e fa'aterehia i muri a'e i te f\u0101naura'a, e r\u0101'au inu, e r\u0101'au hopu. O Ti'ipoto te i'oa o te mata'eina'a. E fa'a'apu, e t\u0101i'a te 'ohipa. Te 'ohipa 'aravihi o te mata'eina'a, te 'ohipa rauoro n\u014d te ato i te fare '\u0101muira'a o te fenua, e t\u0101h\u014d'\u0113 te ta'ata i te ravera'a i te 'ohipa. Te v\u0101hi f\u0101rereira'a huira'atira i Ti'ipoto. Te '\u0101'amu n\u014d Tinirau e ti'a i Vaito'are 'e t\u0101 na '\u0101ua i'a e vai nei i te '\u014d'o'a n\u014d Ha'amene i te fenua ra n\u014d Taha'a. Te parau n\u014d te mou'a o tei parauhia te i'oa o Toru'\u0113'a, te '\u0113'a m\u0101t\u0101mua o Tearaite'ati, te piti o te '\u0113'a o Tearafa'ata'a 'e te toru o te '\u0113'a o Tearai'apu'apu te i'oa. Te mau ta'ata ua 'atutu t\u014d r\u0101tou parau i t\u014d na mata'eina'a ra. Te vai nei te 'orometua ra o Mehao te i'oa, te 'orometua ra o Poro'i, r\u0101ua to'opiti ato'a n\u014d Ti'ipoto 'e te 'orometua ra o Tetuanui Toromona n\u014d Fa'anui o ia. T\u014d na 'aravihi i te 'ohipa ha'une i te t\u0101upo'o 'e te 'ohipa r\u012bma'i ato'a ho'i.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tepoiri Farevaa a Tematauapu raconte l\u2019enterrement du placenta de ses enfants, qu\u2019elle avait enfoui pr\u00e8s de la maison. Elle explique aussi ce qu\u2019elle avait fait de leurs nombrils : conserv\u00e9s dans un bigorneau, puis enterr\u00e9s sur la tombe de leur p\u00e8re. Elle parle \u00e9galement des plantes m\u00e9dicinales utilis\u00e9es apr\u00e8s l\u2019accouchement, des rem\u00e8des \u00e0 boire et de ceux destin\u00e9s aux bains. Elle vivait dans le district de Ti'ipoto, o\u00f9 elle pratiquait l\u2019agriculture et la p\u00eache. Les habitants \u00e9taient r\u00e9put\u00e9s pour leur habilet\u00e9 \u00e0 fabriquer des toitures en pandanus, utilis\u00e9es notamment pour couvrir les salles paroissiales de l\u2019\u00eele. Elle \u00e9voque les lieux de rencontre des habitants de Ti'ipoto. Elle raconte aussi la l\u00e9gende de Tinirau, qui vivait \u00e0 Vaito'are et poss\u00e9dait un parc \u00e0 poissons dans la baie de Ha'amene, sur l\u2019\u00eele de Taha'a. Elle parle de la montagne Toru'\u0113'a, reconnaissable \u00e0 ses trois sentiers : Tearaite'ati, Tearafa'ata'a et Tearai'apu'apu. Parmi les figures marquantes du district, elle mentionne les pr\u00eatres Mehao et Poro'i de Ti'ipoto, ainsi que le pr\u00eatre Tetuanui Toromona de Fa'anui. Elle-m\u00eame \u00e9tait tr\u00e8s talentueuse dans l\u2019art du tressage de chapeaux et dans le travail artisanal.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Lieux \u00e9voqu\u00e9s \/ Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia<\/strong> : Tapeha'ah\u014d'\u0113, Tapeha'apiti, Tearaite'ati, Tearafa'ata'a, Tearai'apu'apu, Toru'\u0113'a, Ti'ipoto, Fa'anui, '\u0100nau, Nunu'e, Borabora, Vaito'are, Ha'amene, Taha'a, Huahine, Tahiti, Tuamotu.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tupuaimoearo Taaroa e ta'ata tumu n\u014d Tahaa.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tupuaimoearo Taaroa est originaire de l\u2019\u00eele de Tahaa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E uiuira'a mana'o tei tupu i Nunu'e, i te fenua n\u014d Borabora.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Interview r\u00e9alis\u00e9 \u00e0 Nunu'e sur l\u2019\u00eele de Bora Bora.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a \/ Ann\u00e9e de naissance de la personne source<\/strong>\u00a0: 1907<strong><br \/>\n<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Langues \/ Te mau reo :<\/strong>\u00a0Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><h1 class=\"entry-title\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Rooti, Tepoiri Farevaa a Tematauapu - I<\/span><\/h1><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2116-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/SEE0011-1-96.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/SEE0011-1-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/SEE0011-1-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><h1 class=\"entry-title\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Rooti, Tepoiri Farevaa a Tematauapu - II<\/span><\/h1><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2116-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/SEE0011-2-96.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/SEE0011-2-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/01\/SEE0011-2-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques :<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong>\u00a0cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong>\u00a0Manolita Pahuiri<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dactrice de la fiche :<\/strong>\u00a0Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote :<\/strong>\u00a0SEE0011 \/ VAT040<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong>\u00a060 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong>\u00a01986<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong>\u00a0PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong> <strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : Tuhiva Lambert<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":2102,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[46,56,58,37,44,243,60,62,43,65],"tags":[281,279,219,278,280,272],"class_list":["post-2116","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aamu-mythes-et-legendes","category-mauhaa-anohaa-outils-techniques","category-inoa-fenua-toponymie","category-faaearaa-habitations","category-te-ao-ohipa-monde-du-travail","category-raau-tahiti-medecine-traditionnelle","category-reo-tahiti","category-te-mau-fenua-nia-matai-iles-du-vent","category-ihi-reva-phenomenes-meteorologiques","category-te-taamotu-tuamotu-tuamotu","tag-artisanat","tag-pandanus","tag-placenta","tag-plantes","tag-pretre","tag-tressage"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2116"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3656,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2116\/revisions\/3656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}