{"id":2468,"date":"2025-08-12T10:04:21","date_gmt":"2025-08-12T20:04:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=2468"},"modified":"2026-02-11T09:57:21","modified_gmt":"2026-02-11T19:57:21","slug":"te-taata-faatia-recit-de-maheanuu-ah-min-iv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2025\/08\/12\/te-taata-faatia-recit-de-maheanuu-ah-min-iv\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Maheanu'u Ah-Min - IV"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT067 AH MIN IV\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/07\/VAT067-AH-MIN-IV--683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-2482\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/07\/VAT067-AH-MIN-IV--200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/07\/VAT067-AH-MIN-IV--400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/07\/VAT067-AH-MIN-IV--600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/07\/VAT067-AH-MIN-IV--800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/07\/VAT067-AH-MIN-IV-.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te pito 'e te p\u016b-fenua o t\u0101na mau tamari'i, te mau t\u0101pa'o e fa'a'ite e tam\u0101hine 'aore r\u0101 e tam\u0101roa. Te ha'af\u0101naura'a i te vahine ha'apa'ohia e ana, n\u0101 r\u0101tou iho \u0101 r\u0101 e ha'apa'o i te r\u0101'au tahiti e fa'aterehia i mua 'e i muri a'e i te f\u0101naura'a. Te mau r\u016b'au i t\u014dna mata'eina'a, e ruru na r\u0101tou i te p\u014d n\u014d te tuat\u0101papa i te mau parau pa'ari, e '\u0101mui ato'a 'oia i te tahi taime. Te tahi parau n\u014d P\u014dmare V. Te mau '\u014dro'a e fa'atupuhia n\u014d te fa'ari'ira'a i te r\u0101tere i ter\u0101 ra tau. Te tahi parau n\u014d Tearap\u014d 'e t\u0101na 'ohipa fa'ati'a '\u0101'amu, e paraparau ato'a i roto i te r\u0101tio. Te parau n\u014d Teva i uta 'e Teva i tai, te mau tuha'a fenua 'e te mau pape e vai nei i reira.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E fa'ati'ara'a parau n\u014d te tahi vahine i haere i Puama'u, i te fenua 'Enata, n\u014d te 'ohipa fenua, 'ahuru ma va'u t\u014dna matahiti i te reira taime. 'Ua fa'atupuhia te tahi t\u0101m\u0101'ara'a n\u0101 te '\u014dp\u016b f\u0113ti'i. E nau parau n\u014d te marae '\u014dp\u016b f\u0113ti'i, n\u014d Vahine Titoiani, te ari'i vahine, t\u014dna tupuna vahine, i reira te 'itera'a n\u014d roto mai '\u014dna i te '\u014dp\u016b huiari'i. T\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i te fa'aipoipora'a o te tahi hoa tei tupu i Pape'ete nei. T\u0113 fa'ati'a nei 'o Maheanu'u i te p\u016b'oira'a n\u014d te parau o te pa'arae, n\u014d Pamano. 'O Maruapo, te v\u0101hi ro'o n\u014d te 'ohipa 'ino a te mau tuputupu\u0101. 'O Vaiari te i'oa m\u0101t\u0101mua o te mata'eina'a pi'ihia Papeari i teie mahana. E nau parau n\u014d Charley Brown 'e t\u0101na vahine, e ta'ata moni n\u014d Tahiti, 'o tei fatu mai i te tahi mau tuha'a fenua n\u014d Papeari 'ei fa'a'amura'a pua'atoro...<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min parle de ses enfants, \u00e9voquant leur nombril, leur placenta et les signes qui annon\u00e7aient leur sexe. Son attention se porte principalement sur l\u2019accompagnement de la femme durant l\u2019accouchement, tandis que celle-ci g\u00e9rait elle-m\u00eame les rem\u00e8des traditionnels avant et apr\u00e8s la naissance. Les anciens de son district se r\u00e9unissaient la nuit pour raviver les r\u00e9cits des secrets du pass\u00e9, dont il avait parfois \u00e9t\u00e9 t\u00e9moin. Il mentionne \u00e9galement P\u014dmare V, les c\u00e9r\u00e9monies organis\u00e9es autrefois pour accueillir les touristes, ainsi que Tearap\u014d, conteur d\u2019histoires et voix famili\u00e8re de la radio. Il fait r\u00e9f\u00e9rence aux districts de Teva i Uta et Teva i Tai, aux terres et aux rivi\u00e8res qui les traversaient.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min raconte l\u2019histoire d\u2019une femme arriv\u00e9e \u00e0 Puama'u, aux Marquises, \u00e0 l'\u00e2ge de 18 ans, dans le cadre d'affaires fonci\u00e8res. Sa famille organisa un banquet en son honneur et raconta l\u2019histoire du marae familial et de Vahine Titoiani, la reine, son anc\u00eatre maternelle, d\u00e9couvrant ainsi qu'elle descendait d\u2019une lign\u00e9e royale. Il \u00e9voque \u00e9galement le mariage de son ami, c\u00e9l\u00e9br\u00e9 \u00e0 Pape'ete. Maheanu'u encha\u00eene ensuite avec le r\u00e9cit d\u2019un anc\u00eatre de Pamano. Maruapo fut mentionn\u00e9 comme un lieu redout\u00e9 pour les agissements des esprits malins. Il rappela que Vaiari fut le premier nom de Papeari. Il parle aussi de Charley Brown, une personne fortun\u00e9e de Tahiti, et de sa femme. Charley Brown avait acquis des terres \u00e0 Papeari pour y \u00e9lever des b\u0153ufs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> :<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0047 : <\/strong>Arahoho, Tautira, Teahupo'o, Teva i uta, Teva i tai, Taravao, Patotara, Vairei, Orohiti, Mitirapa, To'ahotu, Taiheretoto, Papeari, Paui, Vairea, Pape'ete, Papeno'o, Mataiea, Maruapo, Atehi, Puna'auia, Moturea, Teanap\u016bhau, Horoma'era, Vaiari, Papara, Vaipo'o, Tahiti, Puama'u, Atu'ona, Nu'uhiva, Fenua 'Enata, Mo'orea, Ra'ai, Taha'a, Ra'i\u0101tea,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0048 : <\/strong>Mo'orea, Papara, Papeari, Vaipo'o, Patiufai, Tefai, Farepua, Mata'irea, Tita'aviri, Tatutu, Motu Ovini, Taravao, Tenaue, Teva i uta, '\u014cfa'iara'a, Tahu'a, Terei'a, Mara'ai, Taunoa, '\u014cfa'it\u014drea, Papeno'o, Tautira, Puna'auia, Arahoho, Tahiti.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong><span style=\"font-weight: 400\">Tetiarahi Tinorua, e ta'ata tumu n\u014d Papara i te fenua n\u014d Tahiti. <\/span><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400\">E uiuira'a mana'o tei tupu i Tiarei i te fenua n\u014d Tahiti.\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><span style=\"font-weight: 400\">Tetiarahi Tinorua est originaire de Papara sur l\u2019\u00eele de Tahiti.<\/span><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400\">Interview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Tiarei sur l\u2019\u00eele de Tahiti.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1901<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Ann\u00e9e de naissance de la personne source : 1901<\/span><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0047 - <\/strong>Te pito 'e te p\u016b-fenua o t\u0101na mau tamari'i, te mau t\u0101pa'o e fa'a'ite e tam\u0101hine 'aore r\u0101 e tam\u0101roa. Te ha'af\u0101naura'a i te vahine ha'apa'ohia e ana, n\u0101 r\u0101tou iho \u0101 r\u0101 e ha'apa'o i te r\u0101'au tahiti e fa'aterehia i mua 'e i muri a'e i te f\u0101naura'a. Te mau r\u016b'au i t\u014dna mata'eina'a, e ruru na r\u0101tou i te p\u014d n\u014d te tuat\u0101papa i te mau parau pa'ari, e '\u0101mui ato'a 'oia i te tahi taime. Te tahi parau n\u014d P\u014dmare V. Te mau '\u014dro'a e fa'atupuhia n\u014d te fa'ari'ira'a i te r\u0101tere i ter\u0101 ra tau. Te tahi parau n\u014d Tearap\u014d 'e t\u0101na 'ohipa fa'ati'a '\u0101'amu, e paraparau ato'a i roto i te r\u0101tio. Te parau n\u014d Teva i uta 'e Teva i tai, te mau tuha'a fenua 'e te mau pape e vai nei i reira.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min parle de ses enfants, \u00e9voquant leur nombril, leur placenta et les signes qui annon\u00e7aient leur sexe. Son attention se porte principalement sur l\u2019accompagnement de la femme durant l\u2019accouchement, tandis que celle-ci g\u00e9rait elle-m\u00eame les rem\u00e8des traditionnels avant et apr\u00e8s la naissance. Les anciens de son district se r\u00e9unissaient la nuit pour raviver les r\u00e9cits des secrets du pass\u00e9, dont il avait parfois \u00e9t\u00e9 t\u00e9moin. Il mentionne \u00e9galement P\u014dmare V, les c\u00e9r\u00e9monies organis\u00e9es autrefois pour accueillir les touristes, ainsi que Tearap\u014d, conteur d\u2019histoires et voix famili\u00e8re de la radio. Il fait r\u00e9f\u00e9rence aux districts de Teva i Uta et Teva i Tai, aux terres et aux rivi\u00e8res qui les traversaient.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2468-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0047A-256.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0047A-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0047A-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0047 - <\/strong>E fa'ati'ara'a parau n\u014d te tahi vahine i haere i Puama'u, i te fenua 'Enata, n\u014d te 'ohipa fenua, 'ahuru ma va'u t\u014dna matahiti i te reira taime. 'Ua fa'atupuhia te tahi t\u0101m\u0101'ara'a n\u0101 te '\u014dp\u016b f\u0113ti'i. E nau parau n\u014d te marae '\u014dp\u016b f\u0113ti'i, n\u014d Vahine Titoiani, te ari'i vahine, t\u014dna tupuna vahine, i reira te 'itera'a n\u014d roto mai '\u014dna i te '\u014dp\u016b huiari'i. T\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i te fa'aipoipora'a o te tahi hoa tei tupu i Pape'ete nei. T\u0113 fa'ati'a nei 'o Maheanu'u i te p\u016b'oira'a n\u014d te parau o te pa'arae, n\u014d Pamano. 'O Maruapo, te v\u0101hi ro'o n\u014d te 'ohipa 'ino a te mau tuputupu\u0101. 'O Vaiari te i'oa m\u0101t\u0101mua o te mata'eina'a pi'ihia Papeari i teie mahana. E nau parau n\u014d Charley Brown 'e t\u0101na vahine, e ta'ata moni n\u014d Tahiti, 'o tei fatu mai i te tahi mau tuha'a fenua n\u014d Papeari 'ei fa'a'amura'a pua'atoro.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min raconte l\u2019histoire d\u2019une femme arriv\u00e9e \u00e0 Puama'u, aux Marquises, \u00e0 l'\u00e2ge de 18 ans, dans le cadre d'affaires fonci\u00e8res. Sa famille organisa un banquet en son honneur et raconta l\u2019histoire du marae familial et de Vahine Titoiani, la reine, son anc\u00eatre maternelle, d\u00e9couvrant ainsi qu'elle descendait d\u2019une lign\u00e9e royale. Il \u00e9voque \u00e9galement le mariage de son ami, c\u00e9l\u00e9br\u00e9 \u00e0 Pape'ete. Maheanu'u encha\u00eene ensuite avec le r\u00e9cit d\u2019un anc\u00eatre de Pamano. Maruapo fut mentionn\u00e9 comme un lieu redout\u00e9 pour les agissements des esprits malins. Il rappela que Vaiari fut le premier nom de Papeari. Il parle aussi de Charley Brown, une personne fortun\u00e9e de Tahiti, et de sa femme. Charley Brown avait acquis des terres \u00e0 Papeari pour y \u00e9lever des b\u0153ufs.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2468-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0047B-256.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0047B-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0047B-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>SEE0048 - <\/strong>T\u014dna mau tupuna, e hitu tamari'i t\u0101 te p\u0101p\u0101 r\u016b'au, t\u0113 fa'ahiti mai ra 'oia i te parau o te mau tamari'i a t\u014dna p\u0101p\u0101 r\u016b'au ma te fa'a'ite ato'a mai i t\u014d r\u0101tou mau i'oa, te '\u014dp\u016b o te metua vahine. E hia r\u0101tou i roto i t\u014dna '\u014dp\u016b, t\u014d r\u0101tou mau i'oa, teie r\u0101 '\u014dna te hope'a e ora nei i teie mahana. Te mau peho 'ofe, 'o Farepua r\u0101ua 'o Mata'irea te mau marae e vai nei i te fa'a n\u014d Tita'aviri. E parauhia e marae n\u014d te tau 'o Manihinihi, n\u014d roto mai i te f\u0113ti'i Tati n\u014d te mea o r\u0101tou te mau ta'ata m\u0101t\u0101mua i ter\u0101 v\u0101hi, e '\u014dp\u016b huiari'i n\u014d Papara. E v\u0101hi fa'aturahia 'e te mo'a te marae. Tei muri noa mai te marae n\u014d Mata'irea i te tahi fare ha'api'ira'a, i parauhia ai ter\u0101 fare ha'api'ira'a, 'o Mata'irea te i'oa. Te mau tumu r\u0101'au e tupu i te v\u0101hi marae, i te tau t\u0101i\u2019a noa \u0101 'oia, 'aita t\u0101na e puna i'a, 'aita t\u014d ter\u0101 mau 'ohipa e manamana fa'ahou i teie tau. T\u0113 fa'ahiti ato'a nei 'oia i te v\u0101hi ra n\u014d Tatutu, e '\u0101ua fa'a'amura'a tio t\u014d taua roto ra i reira. E v\u0101hi p\u0101pa'a roa i te m\u0101t\u0101mua, '\u012b i te huru i'a. E nau parau ato'a n\u014d Harisson Smith 'e te mau v\u0101hi rurura'a huira'atira n\u014d te fa'aineinera'a i te h\u012bmene tiurai i te fare '\u0101muira'a n\u014d Papeari, te i'oa o te mau fare putuputura'a n\u014d Papeari.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min \u00e9voque ses anc\u00eatres, en particulier son grand-p\u00e8re, p\u00e8re de sept enfants dont il cite les noms. Il poursuit en rappelant les pr\u00e9noms des fr\u00e8res et s\u0153urs de sa m\u00e8re, puis ceux de sa propre fratrie, pr\u00e9cisant qu\u2019il est aujourd\u2019hui le dernier survivant. Il parle des vall\u00e9es de bambous o\u00f9 se trouvent les marae Farepua et Mata'irea, situ\u00e9s dans la vall\u00e9e de Tita'aviri. Ces marae remontent \u00e0 l\u2019\u00e9poque de Manihinihi, membre de la famille Tati, premiers occupants de ces lieux et descendants de la lign\u00e9e royale de Papara. Les marae \u00e9taient consid\u00e9r\u00e9s comme des lieux sacr\u00e9s et profond\u00e9ment respect\u00e9s. Celui de Mata'irea se situe juste derri\u00e8re l\u2019\u00e9cole qui porte d\u00e9sormais son nom. Il se souvient des arbres qui poussaient autrefois sur le marae, ainsi que de l\u2019\u00e9poque o\u00f9 il p\u00eachait, sans disposer de pierre magique pour attirer les poissons \u2014 des objets aujourd\u2019hui priv\u00e9s de leur pouvoir. Il mentionne \u00e9galement Tatutu, un lieu autrefois d\u00e9di\u00e9 \u00e0 des parcs \u00e0 hu\u00eetres, o\u00f9 l\u2019on trouvait en abondance crabes et poissons. Enfin, il parle de Harrisson Smith et des lieux de rassemblement de la population pour apprendre les chants de juillet, dans les maisons de r\u00e9union de Papeari, dont il donne les noms.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-3\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2468-3\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0048A-256.mp3?_=3\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0048A-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0048A-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-4 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0048 - <\/strong>Te i'oa o te mau to'a n\u014d Papeari, te mau ta'ata '\u014drero parau : 'o Pahero'o, 'o Papai, 'o Teri'iero'o te '\u014drero parau n\u014d Papeno'o, 'o Mata'ita'i n\u014d Mo'orea, 'o Te'ura n\u014d Papara. Te tahi parau n\u014d te mau ta'ata o ter\u0101 ra tau, te motira'a por\u014dmu, te mau por\u014dmu tahito. Te orara'a i t\u014dna na'ina'ira'a. Te mau peu i mo'e i teie tau.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"> Maheanu'u Ah-Min \u00e9num\u00e8re les noms des p\u00e2t\u00e9s de corail de Papeari, et ceux des grands orateurs d\u2019antan : Pahero'o, Papai, Teri'iero'o orateur de Papeno'o, Mata'ita'i de Mo'orea, et Te'ura de Papara. Il \u00e9voque la vie des habitants d\u2019autrefois, les limites des routes \u00e0 cette \u00e9poque, et les anciens chemins qui sillonnaient la r\u00e9gion. Il raconte son enfance, marqu\u00e9e par des coutumes aujourd\u2019hui disparues.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-4\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2468-4\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0048B-256.mp3?_=4\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0048B-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0048B-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Jeanne Amini<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0047 \/ SEE0048 \/ VAT067<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 122 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1986<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong>\u00a0:\u00a0Tuhiva Lambert<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":2482,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[46,81,104,58,41,35,243,60,67,62,63,52],"tags":[311,240,218,325,273],"class_list":["post-2468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aamu-mythes-et-legendes","category-haapaoraa-religion","category-fanauraa-haaipoiporaa-poheraa-naissance-mariage-deces","category-inoa-fenua-toponymie","category-marae","category-ihotatau-genealogies","category-raau-tahiti-medecine-traditionnelle","category-reo-tahiti","category-te-fenua-matuita-marquises","category-te-mau-fenua-nia-matai-iles-du-vent","category-te-mau-fenua-raro-matai-iles-sous-le-vent","category-haapaoraa-spiritualite-religion","tag-charley-brown","tag-marquises","tag-pomare","tag-tearapo","tag-tourisme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2468"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3637,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2468\/revisions\/3637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}