{"id":2477,"date":"2025-08-12T10:27:49","date_gmt":"2025-08-12T20:27:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=2477"},"modified":"2026-02-11T09:57:07","modified_gmt":"2026-02-11T19:57:07","slug":"te-taata-faatia-recit-de-maheanuu-ah-min-v","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2025\/08\/12\/te-taata-faatia-recit-de-maheanuu-ah-min-v\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Maheanu'u Ah-Min - V"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"Maheanu&#039;u Ah Min 5\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/08\/Maheanuu-Ah-Min-5-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-2530\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/08\/Maheanuu-Ah-Min-5-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/08\/Maheanuu-Ah-Min-5-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/08\/Maheanuu-Ah-Min-5-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/08\/Maheanuu-Ah-Min-5-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/08\/Maheanuu-Ah-Min-5.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te fa'anahora'a n\u014d te ha'aipoipora'a i t\u014dna ra tau, e mea ta'a'\u0113 te t\u0101m\u0101'ara'a f\u0113ti'i i te t\u0101m\u0101'ara'a n\u014d te '\u014dro'a ha'aipoipora'a, 'aita e tupu fa'ahou i teie nei. Te v\u0101hi ta'a'\u0113 i te ha'aipoipora'a p\u0101roita, n\u0101 te mau ti'atono e ha'apa'o i te fa'anahora'a o taua 'ohipa ra. E mea 'aufau i te p\u0101roita i muri iho. E tahuhia te ahim\u0101'a i te reira mahana, 'ua rau te po'e e fa'aineinehia. E piti 'aore r\u0101 e toru huru po'e fa'aineinehia n\u014d te '\u014dro'a ha'aipoipora'a p\u0101roita. Te tahi parau n\u014d te h\u0101manira'a po'e. I roto i te mau '\u014dro'a ha'aipoipora'a p\u0101roita, n\u0101 'oe e h\u014dro'a i te i'oa ha'aipoipo i te ti'atono, 'ia au i te fa'anahora'a tumu, n\u0101 te pae o te t\u0101ne e topa i te i'oa, mai te peu 'aita e i'oa i t\u014d r\u0101tou pae, n\u0101 te pae o te vahine \u00efa e topa i te i'oa. T\u0113 fa'ati'a nei 'oia i t\u014dna ha'aipoipora'a m\u0101t\u0101mua i te matahiti 1918, n\u0101 te 'auvaha o te p\u0101roita i topa i t\u014d r\u0101ua i'oa ha'aipoipo...<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Il d\u00e9crivait l\u2019organisation des mariages \u00e0 son \u00e9poque, o\u00f9 le banquet familial se tenait s\u00e9par\u00e9ment de celui de la c\u00e9r\u00e9monie religieuse \u2014 une pratique qui ne se fait plus aujourd\u2019hui. Ce qui distinguait particuli\u00e8rement le mariage paroissial, c\u2019\u00e9tait que les diacres prenaient en charge l\u2019ensemble de l\u2019organisation. Les frais \u00e9taient r\u00e9gl\u00e9s aupr\u00e8s de la paroisse \u00e0 l\u2019issue de la c\u00e9r\u00e9monie. Pour l\u2019occasion, un four traditionnel \u00e9tait allum\u00e9, et plusieurs vari\u00e9t\u00e9s de <em>po\u2018e<\/em> y \u00e9taient pr\u00e9par\u00e9es \u2014 parfois deux ou trois types diff\u00e9rents lors d\u2019un m\u00eame mariage paroissial. Il expliquait en d\u00e9tail comment ces <em>po\u2018e<\/em> \u00e9taient confectionn\u00e9s. Dans ce type de mariage, le nom marital \u00e9tait annonc\u00e9 par le diacre. La coutume voulait que le nom soit fourni par la famille du mari ; \u00e0 d\u00e9faut, c\u2019\u00e9tait celle de la mari\u00e9e qui le proposait. Il racontait son propre premier mariage, en 1918, pr\u00e9cisant que c\u2019est le messager de la paroisse qui leur avait attribu\u00e9 leur nom...<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> :<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>SEE0049 : <\/strong>Pape'ete, Papeari, P\u0101'ea, Piafau, Fa'a'a, Puna'auia, Mataua, Porapora.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>SEE0050 :<\/strong> '\u014cfa'iara'a, Manini, Mitirapa, Vairao, Teahupo'o, Taravao, Papeari, Vaipahu, Opaparoa, Poheri'ari'a, Vairei, Patotara, Taiheretoto, Terei'a, Puraha, Taunoa, Tahu'a, Mara'ai, Puohi, Orohiti, Teva i tai, Teva i uta, Atimaono, Papara, Mataiea, P\u0101'ea, Tahiti, Mo'orea, Hong-kong.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong><span style=\"font-weight: 400\">Tetiarahi Tinorua, e ta'ata tumu n\u014d Papara i te fenua n\u014d Tahiti. <\/span><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400\">E uiuira'a mana'o tei tupu i Tiarei i te fenua n\u014d Tahiti.\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><span style=\"font-weight: 400\">Tetiarahi Tinorua est originaire de Papara sur l\u2019\u00eele de Tahiti.<\/span><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400\">Interview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Tiarei sur l\u2019\u00eele de Tahiti.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1901<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Ann\u00e9e de naissance de la personne source : 1901<\/span><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0049 - <\/strong>Te fa'anahora'a n\u014d te ha'aipoipora'a i t\u014dna ra tau, e mea ta'a'\u0113 te t\u0101m\u0101'ara'a f\u0113ti'i i te t\u0101m\u0101'ara'a n\u014d te '\u014dro'a ha'aipoipora'a, 'aita e tupu fa'ahou i teie nei. Te v\u0101hi ta'a'\u0113 i te ha'aipoipora'a p\u0101roita, n\u0101 te mau ti'atono e ha'apa'o i te fa'anahora'a o taua 'ohipa ra. E mea 'aufau i te p\u0101roita i muri iho. E tahuhia te ahim\u0101'a i te reira mahana, 'ua rau te po'e e fa'aineinehia. E piti 'aore r\u0101 e toru huru po'e fa'aineinehia n\u014d te '\u014dro'a ha'aipoipora'a p\u0101roita. Te tahi parau n\u014d te h\u0101manira'a po'e. I roto i te mau '\u014dro'a ha'aipoipora'a p\u0101roita, n\u0101 'oe e h\u014dro'a i te i'oa ha'aipoipo i te ti'atono, 'ia au i te fa'anahora'a tumu, n\u0101 te pae o te t\u0101ne e topa i te i'oa, mai te peu 'aita e i'oa i t\u014d r\u0101tou pae, n\u0101 te pae o te vahine \u00efa e topa i te i'oa. T\u0113 fa'ati'a nei 'oia i t\u014dna ha'aipoipora'a m\u0101t\u0101mua i te matahiti 1918, n\u0101 te 'auvaha o te p\u0101roita i topa i t\u014d r\u0101ua i'oa ha'aipoipo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min d\u00e9crit l\u2019organisation des mariages \u00e0 son \u00e9poque, o\u00f9 le banquet familial se tenait s\u00e9par\u00e9ment de celui de la c\u00e9r\u00e9monie religieuse \u2014 une pratique qui ne se fait plus aujourd\u2019hui. Ce qui distinguait particuli\u00e8rement le mariage paroissial, c\u2019\u00e9tait que les diacres prenaient en charge l\u2019ensemble de l\u2019organisation. Les frais \u00e9taient r\u00e9gl\u00e9s aupr\u00e8s de la paroisse \u00e0 l\u2019issue de la c\u00e9r\u00e9monie. Pour l\u2019occasion, un four traditionnel \u00e9tait allum\u00e9, et plusieurs vari\u00e9t\u00e9s de po\u2018e y \u00e9taient pr\u00e9par\u00e9es \u2014 parfois deux ou trois types diff\u00e9rents lors d\u2019un m\u00eame mariage paroissial. Il explique en d\u00e9tail comment ces po\u2018e \u00e9taient confectionn\u00e9s. Dans ce type de mariage, le nom marital \u00e9tait annonc\u00e9 par le diacre. La coutume voulait que le nom soit fourni par la famille du mari ; \u00e0 d\u00e9faut, c\u2019\u00e9tait celle de la mari\u00e9e qui le proposait. Il racontait son propre premier mariage, en 1918, pr\u00e9cisant que c\u2019est le messager de la paroisse qui leur avait attribu\u00e9 leur nom.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2477-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0049A-256.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0049A-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0049A-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0049 -\u00a0 <\/strong>'O Tupu'ai te i'oa o te 'auvaha p\u0101roita, e aura'a f\u0113ti'i n\u014d te pae o te vahine. 'O Maheanu'u te i'oa ha'aipoipo. E nau parau n\u014d te t\u016bpita-ra'a-hia 'o Pape'ete i te matahiti 1914, te manu\u0101 ra 'o Tourville, te ma'i rahi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tupu'ai \u00e9tait le nom du porte-parole de la paroisse, un parent du c\u00f4t\u00e9 de son \u00e9pouse, celui qui leur avait donn\u00e9 leur nom de mariage : Maheanu'u. Il \u00e9voque aussi des \u00e9v\u00e9nements marquants de son \u00e9poque, comme le bombardement de Pape'ete en 1914, la pr\u00e9sence du navire Tourville, ainsi que l\u2019\u00e9pid\u00e9mie de grippe espagnole.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2477-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0049B-256.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0049B-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0049B-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0050 - <\/strong>Te parau n\u014d te mau to'a n\u014d Papeari, 'o To'ataehae, 'o '\u014cfa'it\u014drea, 'o '\u014cfa'iara'a 'e te to'a n\u014d Mitirapa. 'O Vaipahu te v\u0101hi ha'am\u0101ruhira'a p\u0101pa'a, n\u0101 te reira v\u0101hi haere mai ai i Opaparoa 'e tae roa atu ai i te roto n\u014d Taravao, 'oia te roto 'o Poheri'ari'a. 'Ia pohe te ta'ata i '\u014d e hurihia r\u0101tou i roto i ter\u0101 vari. E 'amu te p\u0101pa'a i te reira mau ta'ata i te tau '\u0113tenera'a, i reira te putara'a te h\u014dho'a o te ta'ata i ni'a i te 'apu p\u0101pa'a, e '\u016bpa'i te huru o te p\u0101pa'a. Mai te '\u014dti'a n\u014d Papeari e haere roa i Mitirapa, e varo ana'e t\u014d te reira mau v\u0101hi. Te hamana'o ra 'oia i t\u014dna tau tamari'ira'a, n\u0101 hea r\u0101tou ia here i te varo, te 'ohipa \u00efa e ravehia i te mahana m\u0101'a i te m\u0101t\u0101mua. E p\u0101ta'uta'u te ta'ata 'ia h\u012b i te varo. Te tau haerera'a varo, te tau haerera'a p\u0101pa'a, te taime '\u014dfa'ara'a p\u0101pa'a. Te paripari n\u014d Papeari. Te '\u014dtu'e ra n\u014d Orohiti, i reira t\u014d Teva i Tai e haere ai e taparahi t\u014d Teva i uta n\u014d Patotara, te fenua piri i taua '\u014dtu'e ra. Te mau por\u014dmu i te 'anotau tahito, t\u0113 vai nei \u0101 i teie mahana.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">On parlait autrefois des p\u00e2t\u00e9s de corail de Papeari connus sous les noms de To'ataehae, '\u014cfa'it\u014drea, ' \u014cfa'iara'a, ainsi que ceux situ\u00e9s du c\u00f4t\u00e9 de Mitirapa. Vaipahu \u00e9tait le lieu o\u00f9 les crabes en mue atteignaient leur maturit\u00e9. Depuis ce lieu jusqu\u2019\u00e0 Opaparoa, puis jusqu\u2019\u00e0 la vasque de Taravao, toute cette zone \u00e9tait appel\u00e9e Poheri'ari'a. \u00c0 l\u2019\u00e9poque ancienne, les morts y \u00e9taient d\u00e9pos\u00e9s. On raconte que les crabes s\u2019en nourrissaient et que leurs carapaces auraient peu \u00e0 peu pris la forme d\u2019un visage humain. Il s\u2019agissait d\u2019une esp\u00e8ce particuli\u00e8re, reconnaissable \u00e0 ses reflets bleu\u00e2tres. Entre la limite de Papeari et jusqu\u2019\u00e0 Mitirapa, on ne trouvait alors que des squilles. Il se souvient de son enfance, des samedis consacr\u00e9s \u00e0 leur capture \u2014 c\u2019\u00e9tait leur passe-temps favori. Pendant la p\u00eache, ils entonnaient un chant rythm\u00e9. Il \u00e9voque aussi les saisons de migration : celle des squilles, des crabes et le moment pr\u00e9cis de leur ponte. Depuis la pointe de Orohiti, les Teva i Tai lan\u00e7aient autrefois des attaques contre les Teva i Uta de Patotara, les terres \u00e9tant voisines. Les anciens sentiers emprunt\u00e9s \u00e0 cette \u00e9poque existent encore aujourd\u2019hui.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-3\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2477-3\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE050A-256.mp3?_=3\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE050A-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE050A-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-4 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>SEE0050 - <\/strong>E parau n\u014d te huru o te ta'ata i te m\u0101t\u0101mua, i te tau '\u0113tenera'a, e mea vai taha'a noa r\u0101tou, te huru o te orara'a o te ta'ata i te reira tau. N\u014d te haere e ti'i i te pape, e mea poe te pape i te tari'a, e t\u0101fifi ri'i te mana'o 'ia feruri i te reira parau, e mea n\u0101fea ho'i 'ia poe i te pape. Te m\u0101'a tei mo'e i teie tau.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maheanu'u Ah-Min \u00e9voque les premiers hommes \u00e0 l\u2019\u00e9poque du paganisme : ils vivaient nus et menaient une vie simple. Lorsqu\u2019ils allaient chercher de l\u2019eau, ils la transportaient en la portant sur leurs oreilles \u2014 un fait difficile \u00e0 imaginer aujourd\u2019hui. Il parle aussi d\u2019aliments qui ont aujourd\u2019hui disparus.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-4\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2477-4\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0050B-256.mp3?_=4\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0050B-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/09\/SEE0050B-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Jeanne Amini<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0049 \/ SEE0050 \/ VAT069<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 122 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1986<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong>\u00a0:\u00a0Tuhiva Lambert<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":2530,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[24,104,73,48,51,60,50,62,63],"tags":[249,326,146,327],"class_list":["post-2477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-faaapuraa-agriculture","category-fanauraa-haaipoiporaa-poheraa-naissance-mariage-deces","category-parareraa-mai-epidemie","category-maa-nourriture","category-poritita-politique","category-reo-tahiti","category-tautai-au-peche-et-chasse","category-te-mau-fenua-nia-matai-iles-du-vent","category-te-mau-fenua-raro-matai-iles-sous-le-vent","tag-agriculture","tag-election","tag-grippe-espagnole","tag-juges"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2477"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3636,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2477\/revisions\/3636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}