{"id":3335,"date":"2026-01-08T14:40:32","date_gmt":"2026-01-09T00:40:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=3335"},"modified":"2026-02-10T14:03:49","modified_gmt":"2026-02-11T00:03:49","slug":"te-taata-faatia-recit-de-tetuanuifareoraa-tuahine-fanauhia-naia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/01\/08\/te-taata-faatia-recit-de-tetuanuifareoraa-tuahine-fanauhia-naia\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Tetuanuifareora'a Tuahine f\u0101nauhia Naia"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT153 Tetuanuifareora&#039;a Tuahine F\u0101nauhia Naia\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT153-Tetuanuifareoraa-Tuahine-fanauhia-Naia-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-3294\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT153-Tetuanuifareoraa-Tuahine-fanauhia-Naia-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT153-Tetuanuifareoraa-Tuahine-fanauhia-Naia-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT153-Tetuanuifareoraa-Tuahine-fanauhia-Naia-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT153-Tetuanuifareoraa-Tuahine-fanauhia-Naia-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT153-Tetuanuifareoraa-Tuahine-fanauhia-Naia.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\">T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna i t\u014dna fa'aipoipora'a, 'o Temauri 'e 'o Anna te mau 'ite i te reira mahana 'e te m\u0101'a i fa'aineinehia i te t\u0101m\u0101'ara'a. H\u014d'\u0113 tamari'i t\u0101na i f\u0101nau 'e t\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i te tupura'a o taua f\u0101naura'a ra. 'Ua tanuhia te p\u016b-fenua 'e te pito i te pae fare, te tumu e ravehia ai taua fa'anahora'a, te r\u0101'au tahiti i fa'aterehia i muri iho n\u014d te vahine f\u0101nau, n\u014d te tamari'i ato'a ho'i 'e te m\u0101'a m\u0101t\u0101mua i fa'a'amuhia i te 'ai\u016b. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna ia Tevaeara'i n\u014d Taha'a, n\u014d Ra'i\u0101tea '\u014dna, n\u0101na e t\u0101p\u016b i te pa'i-niho o te tamari'i. Te mau r\u0101'au e ravehia n\u014d te r\u0101'au m\u0101h\u0101h\u0101 : e '\u014dmou piripiri roroa, e '\u014dmou matie, e metua pua'a, e ti'ati'a mou'a, e niu, e 'ofe'ofe, h\u014d'\u0113 paeha'a uto, e ta'ata'ahiara, e piriate. T\u0101na mau 'ohipa, e fa'atito i te v\u0101nira, e ta'uma ato'a na i te 'uru, e tautaihia te '\u014dura i te tahora 'ei '\u0101inu n\u014d te h\u012b '\u0101'ira i te to'au. T\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i t\u0101na tautai i Mo'orea 'e te tupura'a te ma'i rahi i Huahine. I te pohera'a t\u014dna m\u0101m\u0101 fa'a'amu, 'ua fa'aho'ihia '\u014dna i Huahine, 'ahuru ma piti t\u014dna matahiti i te reira taime.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\">Tetuanuifareora'a \u00e9voque son mariage, dont Temauri et Anna furent les t\u00e9moins, ainsi que les mets pr\u00e9par\u00e9s pour le banquet. Elle parle aussi de la naissance de son fils, d\u00e9crivant le d\u00e9roulement de l\u2019accouchement : le placenta et le cordon ombilical furent enterr\u00e9s pr\u00e8s de la maison, pratique dont elle expliquait la signification, les rem\u00e8des traditionnels utilis\u00e9s par les m\u00e8res, tant pour elles-m\u00eames que pour leurs enfants, ainsi que les premiers aliments donn\u00e9s au nouveau-n\u00e9. Elle mentionne Tevaeara'i de Taha'a, originaire de Ra'i\u0101tea, Ce dernier \u00e9tait charg\u00e9 d\u2019entailler les gencives des b\u00e9b\u00e9s lors de la pousse des dents. Elle d\u00e9crivait \u00e9galement les plantes employ\u00e9es dans la m\u00e9decine traditionnelle pour soigner les poumons : les bourgeons de la petite gramin\u00e9e \u00e0 graines \u00e9pineuses (Cenchrus echinatus L.), ceux du Lepturus repens, des foug\u00e8res (Microsorum grossum et Davallia solida var. solida), la noix de coco, la gramin\u00e9e aux propri\u00e9t\u00e9s vuln\u00e9raires (Centotheca latifolia), la moiti\u00e9 d\u2019une noix de coco germ\u00e9e, ainsi que des plantes m\u00e9dicinales (Dichrocephala integrifolia et Lindernia crustacea). Elle parle de ses activit\u00e9s quotidiennes : la pollinisation de la vanille, la cueillette des fruits de l'arbre \u00e0 pain, la p\u00eache des chevrettes dans la rivi\u00e8re, utilis\u00e9es comme app\u00e2ts pour la p\u00eache \u00e0 la perche. Elle se souvenait aussi d\u2019une partie de p\u00eache \u00e0 Mo'orea et des circonstances de la grippe espagnole \u00e0 Huahine. \u00c0 la mort de sa m\u00e8re adoptive, elle fut ramen\u00e9e \u00e0 Huahine ; elle avait alors douze ans.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s <\/strong>: Maeva, Fa'ie, Huahine, Borabora, Hau'ino, Taha'a, Ra'i\u0101tea, Mo'emo'e, Mo'orea, Pape'ete, Ha'apape, Tahiti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tetuanuifareora'a Tuahine e ta'ata tumu n\u014d Vaitoare i te fenua n\u014d Taha'a.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tetuanuifareora'a Tuahine est originaire de Vaitoare sur l'\u00eele de Taha'a.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E uiuira'a mana'o tei tupu n\u014d Taunoa i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Interview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Taunoa sur l'\u00eele de Tahiti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1904<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Ann\u00e9e de naissance de la personne source : 1904<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Tetuanuifareora'a Tuahine f\u0101nauhia Naia<\/span><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3335-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0177-96.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0177-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0177-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Michel Teuira<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0177 \/ VAT153<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 27 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1987<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : Tuhiva Lambert<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":3294,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[24,104,73,48,243,60,50,62,63],"tags":[146,492],"class_list":["post-3335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-faaapuraa-agriculture","category-fanauraa-haaipoiporaa-poheraa-naissance-mariage-deces","category-parareraa-mai-epidemie","category-maa-nourriture","category-raau-tahiti-medecine-traditionnelle","category-reo-tahiti","category-tautai-au-peche-et-chasse","category-te-mau-fenua-nia-matai-iles-du-vent","category-te-mau-fenua-raro-matai-iles-sous-le-vent","tag-grippe-espagnole","tag-plantes-medicinales"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3335"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3555,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3335\/revisions\/3555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}