{"id":3454,"date":"2026-01-21T15:58:43","date_gmt":"2026-01-22T01:58:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=3454"},"modified":"2026-02-10T13:51:15","modified_gmt":"2026-02-10T23:51:15","slug":"te-taata-faatia-recit-de-hinano-tehetu-maraetehutu-fanauhia-maeva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/01\/21\/te-taata-faatia-recit-de-hinano-tehetu-maraetehutu-fanauhia-maeva\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Hinano Tehetu Maraetehutu"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT168 Hinano Tehetu Maraetehutu F\u0101nauhia Maeva\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT168-Hinano-Tehetu-Maraetehutu-fanauhia-Maeva-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-3455\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT168-Hinano-Tehetu-Maraetehutu-fanauhia-Maeva-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT168-Hinano-Tehetu-Maraetehutu-fanauhia-Maeva-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT168-Hinano-Tehetu-Maraetehutu-fanauhia-Maeva-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT168-Hinano-Tehetu-Maraetehutu-fanauhia-Maeva-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/VAT168-Hinano-Tehetu-Maraetehutu-fanauhia-Maeva.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">I N\u012b'au '\u014dna i te fa'aea-maoro-ra'a 'e tae roa i te mahana 'a fa'aipoipo ai '\u014dna i t\u0101na t\u0101ne. E fa'aipoipora'a '\u0101mui tei ravehia, 'ua tupu te t\u0101m\u0101'ara'a i te fare Hau, e toru mahana i te maoro 'e 'o Tu'arue te t\u0101vana i te reira tau. E ravehia te metua'a pua'a, te moemoe e parauhia kikipa i Tuamotu m\u0101 'ei r\u0101'au tahiti. 'Ia m\u0101uiui ana'e te '\u014dp\u016b, e t\u016bpa'ipa'ihia te m\u0101'a nono : e toru m\u0101'a para, e toru m\u0101'a pu'u, e tunu ai i te pape ha'ari, 'ia 'ama ana'e, e t\u012bti'ahia 'e fa'ainuhia te tamari'i, e tano taua r\u0101'au i te mau ta'ata ato'a, e fa'aterehia e toru mahana i te maoro. 'Ahuru ti'ahapa huru ira, 'ua fa'ahitihia na te tahi mau i'oa. T\u0113 fa'ahiti ato'a nei '\u014dna i te m\u0101'a m\u0101t\u0101mua h\u014dro'ahia i te 'ai\u016b, te r\u0101'au h\u0101manihia n\u014d te ma'i por\u014dmu, te r\u0101'au t\u0101he'e 'e te r\u0101'au parar\u012b n\u014d te vahine i muri a'e i te f\u0101naura'a. T\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i t\u014dna orara'a i N\u012b'au. E fa'a'apu ha'ari te 'ohipa, e pa'i i te taro, e fa'a'apu ato'a i te v\u0101nira i taua motu ra. <\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Hinano Tehetu Maraetehutu v\u00e9cut \u00e0 N\u012b'au jusqu\u2019\u00e0 son mariage, c\u00e9l\u00e9br\u00e9 sous la forme d'un mariage collectif. Le banquet, organis\u00e9 \u00e0 la mairie alors administr\u00e9e par le maire Tu'arue et se d\u00e9roula sur trois jours. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Elle utilisait diverses plantes m\u00e9dicinales locales, dont la foug\u00e8re et le Phyllanthus virgatus G. Forst., appel\u00e9 kikipa aux Tuamotu, pour ses rem\u00e8des traditionnels. En cas de maux de ventre ou d'autres affections, elle pr\u00e9parait un m\u00e9dicament compos\u00e9 de six fruits de nono (Morinda citrifolia), trois m\u00fbrs et trois sur le point de m\u00fbrir, cuits dans de l'eau de coco. Apr\u00e8s filtration, elle en administrait la pr\u00e9paration \u00e0 l'enfant, ou \u00e0 toute personne souffrant des m\u00eames troubles, durant trois jours.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Elle distinguait plus de dix types de convulsions chez le nouveau-n\u00e9 et en nommait certaines formes. Elle d\u00e9crit \u00e9galement les aliments destin\u00e9s aux nourrissons, les plantes servant \u00e0 soigner les maladies v\u00e9n\u00e9riennes, ainsi que celles utilis\u00e9es en bain pour les femmes apr\u00e8s l\u2019accouchement. Elle \u00e9voque sa vie \u00e0 N\u012b'au et ses activit\u00e9s agricoles : la plantation des cocotiers, la culture du taro et la culture de la vanille sur l'\u00eelot.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> : Tupana, Tepatuaie, Teouru, Teopae, Tipapa, Navaeri'i, Faremarama, Poearoa, Varuhi, Vahieroa, Ahuite, Ofare, Vaihi'ohi'o, Ta'ata tau, N\u012b'au, Takaroa, Apata'i, '\u0100na'a, Tuamotu, Pape'ete Tahiti, Ra'i\u0101tea, Ma'atea, Nu'uhiva. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Paura Taruia e ta'ata tumu n\u014d Takaroa (Tuamotu).<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Paura Taruia est originaire de Takaroa (Tuamotu).<strong><br \/>\n<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E uiuira'a mana'o tei tupu i Taunoa i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Interview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Taunoa sur l'\u00eele de Tahiti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1903<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Ann\u00e9e de naissance de la personne source : 1903<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Hinano Tehetu Maraetehutu<\/span><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3454-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0171A-96.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0171A-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0171A-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E tanuhia te v\u0101nira i te pae feo i N\u012b'au. N\u014d te tautai 'auhopu, 'e te tautai '\u0101'ahi, e hoe i te va'a n\u0101 te pae ava. E fa'a'ohipahia te p\u0101rau 'ei matau, 'e te huruhuru pua'atoro 'ei marainu. E haere mai te honu e '\u014dfa'a i ni'a i te one, 'e v\u0113tahi taime, tei roto ri'i i te motu r\u0101tou e '\u014dfa'a a. 'O Poearoa, te tahi v\u0101hi ne'era'a honu, 'e n\u0101fea r\u0101tou e tunu i te honu. Te r\u0101ve'a 'a 'ite ai '\u014dna e '\u014dt\u0101ne 'aore e '\u014dv\u0101hine te ha'ari. Te tahi parau n\u014d te tahi tuha'a fenua r\u0101hui i N\u012b'au n\u014d te 'ohipa p\u016bh\u0101. I te 'oire te huira'atira e f\u0101rerei n\u014d te 'ohipa '\u0101reareara'a. E haere ato'a mai t\u014d Apata'i m\u0101 i reira. Te h\u0101manira'a i te 'ava i te m\u0101'a fara para. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna i te mau v\u0101hi tu'iro'o n\u014d N\u012b'au, 'o Vaihi'ohi'o i Ofare, 'o Ta'ata tau, te tapua'e '\u0101vae 'o Hono* tei tua i te a'au, te tahi 'aito n\u014d Tahiti, t\u0113 vai noa nei \u0101 i teie mahana.'O Tu ato'a te 'aito tahiti i tere i reira e 'imi ia Te'ura. 'O Te'ura, 'o Ti'ahina 'e 'o Mau'ai te mau p\u014dti'i h\u0101viti n\u014d Ofare. *Hono'ura, e 'aito n\u014d Tahiti. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">La vanille \u00e9tait cultiv\u00e9e sur les feo, ces coraux morts de N\u012b'au. La p\u00eache \u00e0 la bonite et au thon se pratiquait en pirogue, pr\u00e8s des passes, au moyen d'hame\u00e7ons en nacre et de leurres confectionn\u00e9s avec des poils de b\u0153uf. Les tortues marines venaient pondre sur les plages et, \u00e0 certaines p\u00e9riodes, remontaient l\u00e9g\u00e8rement vers l'int\u00e9rieur des terres. Poearoa \u00e9tait un lieu associ\u00e9 \u00e0 leurs d\u00e9placements, et elle explique \u00e9galement la mani\u00e8re dont la chair de tortue \u00e9tait pr\u00e9par\u00e9e pour la consommation.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Elle d\u00e9crit sa m\u00e9thode pour diff\u00e9rencier les noix de coco m\u00e2les des femelles. Elle mentionne aussi une zone prot\u00e9g\u00e9e \u00e0 N\u012b'au, r\u00e9serv\u00e9e \u00e0 la production de coprah. La population se r\u00e9unissait au village pour des moments de divertissement, auxquels participaient \u00e9galement les habitants d'Apata'i. L'alcool \u00e9tait fabriqu\u00e9 \u00e0 partir des fruits m\u00fbrs du pandanus.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Parmi les lieux embl\u00e9matiques de N\u012b'au figuraient Vaihi'ohi'o, Ta'ata tau et l'empreinte du pied du h\u00e9ros Hono*, venu de Tahiti et encore visible aujourd'hui sur le r\u00e9cif. Le guerrier tahitien Tu s'\u00e9tait aussi rendu sur l'atoll \u00e0 la recherche de Te'ura. \u00c0 Ofare, certaines femmes \u2014 Te'ura, Ti'ahina et Mau'ai \u2014 \u00e9taient r\u00e9put\u00e9es pour leur beaut\u00e9.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">*Hono'ura, guerrier de Tahiti.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3454-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0171B-128.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0171B-128.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0171B-128.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna i te mau f\u0113ti'i ta'ata Tema'i, Teha'avaru, Amo n\u014d Tahiti mai tei fa'aea i te vahine n\u014d N\u012b'au. 'Ia tae i te heiva tiurai, e ta'iruru ato'a t\u014d te mau motu f\u0101tata i N\u012b'au. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna ia Marere 'e ia Piritua, 'oia te mau ta'ata fa'ahiahia i N\u012b'au n\u014d t\u014d r\u0101tou orara'a m\u0101. T\u0113 vai ato'a ra ho'i 'o Temanihi, te tahi 'ona fenua, tei faufa'a i ni'a i te ha'ari. 'O Pori, ato'a te tahi, e t\u0101vana mata'eina'a ' \u014dna i te reira tau i N\u012b'au, 'o Mapuhi, 'o Temahuta n\u014d t\u014dna '\u014dp\u016b f\u0113ti'i. Te 'ohipa i t\u014dna '\u0101p\u012bra'a, e fa'a'apu 'oia m\u0101'a, e fa'a'amu ato'a i te '\u0101nimara. I Tahiti '\u014dna i te fa'aera'a 'e t\u0101na mau tamari'i i te pohera'a t\u0101na t\u0101ne i te pae 'ahurura'a o t\u014dna matahiti. E pu'a 'ahu te 'ohipa n\u014d vetahi mau ta'ata ti'ara'a rahi mai ia Topi, ia Yorss, ia Toni i muri iho. E tui p\u012b'u'u ato'a te 'imira'a moni. Te tahi parau n\u014d te tupitara'ahia 'o Pape'ete, 'e te ma'i rahi i tupu, tei Tuamotu \u00efa '\u014dna. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna i te mau '\u014dro'a t\u0101na i '\u0101mui ato'a na, te peu tumu t\u0101na i 'ite tei 'ore i teie mahana 'e te niu o t\u014dna mau tupuna. 'Ua 'ite '\u014dna i te tanu i te ha'ari, i te t\u016bpa'i i te pua'a. Te tahi poro'i t\u0101na e fa'atae i t\u0101na mau tamari'i. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Hinano Tehetu Maraetehutu \u00e9voque les familles Tema'i, Teha'avaru et Amo de Tahiti, qui s\u2019\u00e9taient \u00e9tablies sur l'atoll avec des femmes de N\u012b'au. Lors des f\u00eates de juillet, les habitants des atolls voisins se rendaient \u00e0 N\u012b'au pour les c\u00e9l\u00e9brations. Elle mentionne \u00e9galement les familles Marere et Piritua, r\u00e9put\u00e9es sur l\u2019atoll pour leur mode de vie exemplaire, ainsi que Temanihi, riche propri\u00e9taire de terres et de cocotiers, Pori, maire de l'\u00e9poque, et Mapuhi et Temahuta, membres de sa famille.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Dans sa jeunesse, elle vivait de l\u2019agriculture et de l'\u00e9levage. Devenue veuve vers cinquante ans, elle s'est install\u00e9e \u00e0 Tahiti avec ses enfants, travaillant comme lavandi\u00e8re pour des personnalit\u00e9s telles que Topi, Yorss et Toni, et confectionnant des couronnes de coquillages. Elle se trouvait aux Tuamotu lors du bombardement de Pape'ete et de l'\u00e9pid\u00e9mie de grippe espagnole, et raconte les c\u00e9r\u00e9monies auxquelles elle a particip\u00e9, les coutumes aujourd'hui disparues ainsi que l'origine de ses anc\u00eatres fondateurs. Elle savait planter les cocotiers, abattre les cochons. <\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-3\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3454-3\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0172A-128.mp3?_=3\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0172A-128.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/01\/SEE0172A-128.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Michel Teuira<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0171\/172 \/ VAT168<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 78 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1987<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : Sacha Forlen<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":3455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[46,76,82,24,104,58,73,35,243,60,50,65],"tags":[515,516],"class_list":["post-3454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aamu-mythes-et-legendes","category-tamai-conflits-guerres","category-aviriraa-taata-fetes","category-faaapuraa-agriculture","category-fanauraa-haaipoiporaa-poheraa-naissance-mariage-deces","category-inoa-fenua-toponymie","category-parareraa-mai-epidemie","category-ihotatau-genealogies","category-raau-tahiti-medecine-traditionnelle","category-reo-tahiti","category-tautai-au-peche-et-chasse","category-te-taamotu-tuamotu-tuamotu","tag-medecine-douce","tag-plante-medicinale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3454"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3540,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3454\/revisions\/3540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}