{"id":3504,"date":"2026-01-23T11:26:13","date_gmt":"2026-01-23T21:26:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=3504"},"modified":"2026-02-10T13:48:23","modified_gmt":"2026-02-10T23:48:23","slug":"te-taata-faatia-recit-de-tom-tupuoroo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/01\/23\/te-taata-faatia-recit-de-tom-tupuoroo\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Tom Tupuoroo"},"content":{"rendered":"

<\/span><\/div><\/div><\/div>

Ha'a-poto-ra'a-parau <\/span><\/strong><\/p>\n

Te tumu e parauhia ai n\u0101 Teva e va'u n\u014d te mea e va'u mata'eina'a, 'o Papara te matahiapo, haere mai ai Mataiea, Afa'ahiti, Vaira'o, Papeari, Taravao, Pueu, Tautira. N\u0101 te a'au n\u014d Taharu'u 'e tae atu i t\u0101tahi, e tu'uhia na te '\u016bpe'a m\u0101rara 'ia tae i te tau '\u014dfa'ara'a huero. 'O Manari'i, 'o Tamio, 'o Tati Salmon te mau ta'ata fa'ahiahia n\u014d Papara. E tanu t\u014d te 'ohipa 'e t\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna te h\u0101manira'a i te 'ava i te t\u014d. Tei Papara '\u014dna i te tupura'a te ma'i rahi i te fenua rahi. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna te mau '\u014dro'a fa'ahiahia t\u0101na i '\u0101mui atu, te peu tei mo'e t\u0101na e t\u0101tarahapa nei 'e t\u0101na mau parau tumu e h\u014dro'a i te u'i '\u0101p\u012b 'ia pa'ari t\u014d r\u0101tou ferurira'a. <\/span><\/p>\n

Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n

Tom Tupuoroo explique que l'on appelait les \u00ab\u202fhuit Teva\u202f\u00bb en r\u00e9f\u00e9rence aux huit districts qui les composaient : Papara, l'a\u00een\u00e9, Mataiea, Afa'ahiti, Vaira'o, Papeari, Taravao, Pueu et Tautira. Il d\u00e9crit la p\u00eache au filet sur le r\u00e9cif de Taharu'u jusqu\u2019au rivage, pratiqu\u00e9e pendant la saison de frai des poissons volants. <\/span>
\nParmi les personnalit\u00e9s marquantes de Papara, il mentionne Manari'i, Tamio et Tati Salmon. Planteur de canne \u00e0 sucre, il explique \u00e9galement le proc\u00e9d\u00e9 de fabrication du rhum \u00e0 partir de la canne. Il se trouvait \u00e0 Papara lors de la grippe espagnole et \u00e9voque les c\u00e9r\u00e9monies importantes auxquelles il a assist\u00e9, regrettant certaines coutumes disparues. Enfin, il adresse des messages \u00e0 la jeunesse d\u2019aujourd\u2019hui, afin de nourrir leur r\u00e9flexion.<\/span><\/p>\n

Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> : Ti'ama'o, Tarirea, Taharu'u, Atimaono, Papara, Mataiea, Afa'ahiti, Vaira'o, Papeari, Taravao, Pueu, Tautira, P\u0101 'Ur\u0101ni, Pape'ete, P\u0101'ea, Fa'a'a.<\/span><\/p>\n

Tom Tupuoroo e ta'ata tumu n\u014d Pirae i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span>
\nTom Tupuoroo est originaire de Pirae sur l\u2019\u00eele de Tahiti.
\n<\/strong><\/span><\/p>\n

E uiuira'a mana'o tei tupu i Mamao i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span>
\nInterview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Mamao sur l\u2019\u00eele de Tahiti.<\/span><\/p>\n

Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1904<\/span>
\nAnn\u00e9e de naissance de la personne source : 1904<\/span><\/p>\n

Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div><\/span>

Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Tom Tupuoroo<\/span><\/h2><\/span>
<\/div><\/div><\/div>
\n