{"id":3939,"date":"2026-05-19T09:08:43","date_gmt":"2026-05-19T19:08:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=3939"},"modified":"2026-05-19T09:46:32","modified_gmt":"2026-05-19T19:46:32","slug":"te-taata-faatia-recit-de-nauraiterai-maitui-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/05\/19\/te-taata-faatia-recit-de-nauraiterai-maitui-i\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Nauraiterai Maitui I"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT185 MAITUI 1\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT185-MAITUI-1-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-3853\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT185-MAITUI-1-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT185-MAITUI-1-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT185-MAITUI-1-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT185-MAITUI-1-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT185-MAITUI-1.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">'O Maitui Naura t\u014dna i'oa. 'Ua f\u0101nauhia '\u014dna i te 15 n\u014d tenuare i te matahiti 1906 i Fa'aone, 'ua pa'ari r\u0101 'oia i Hitia'a. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna te mau ta'ata i rave i\u0101na, t\u0113 vai nei 'o Teri'ie'ura Amaru, 'o Ati Afai, n\u0101 Amaru r\u0101 '\u014dna i fa'a'amu mai t\u014dna 'ai\u016bra'a 'e tae atu i t\u014dna pa'ari'ira'a, e ta'ata tumu '\u014dna n\u014d Hitia'a. 'O Tero'ovahine t\u014dna m\u0101m\u0101 fa'a'amu, pi'i-ato'a-hia Mata'imu, 'aita i mau i\u0101na t\u014dna i'oa t\u012bvira. E hitu r\u0101tou i roto i t\u014dna '\u014dp\u016b tamari'i, e maha tam\u0101roa 'e e toru tam\u0101hine. N\u0101 t\u014dna p\u0101p\u0101 fa'a'amu i topa i t\u014dna i'oa fa'aipoipo. 'O Totahitua Mata'imu te i'oa o t\u014dna m\u0101m\u0101 fa'a'amu. 'O Taimoe Tera'iefa t\u0101na vahine, 'ua f\u0101nauhia paha '\u014dna i te matahiti 1907, 'o Turari'i, 'Urari'i Tatarata te p\u0101p\u0101 fa'a'amu 'o Tera'iefa. Te tahi parau n\u014d t\u014dna '\u014dro'a fa'aipoipora'a fa'atupuhia i Hitia'a, te '\u014dro'a t\u0101m\u0101'ara'a i tupu i te fare 'orometua porotetani, te mau ta'ata i '\u0101mui atu 'e te m\u0101'a i taua mahana ra. 'O Colombel te t\u0101vana hau i Fa'aone i te \u0101rea matahiti 1940.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maitui Naura est n\u00e9 le 15 janvier 1906 \u00e0 Fa'aone, il a toutefois grandi \u00e0 Hitia'a. Il \u00e9voque Teri'ie'ura Amaru et Ati Afai, les personnes qui s'\u00e9taient occup\u00e9es de lui, mais c'\u00e9tait Amaru qui l'avait \u00e9lev\u00e9 depuis son enfance jusqu'\u00e0 l'\u00e2ge adulte ; celui-ci \u00e9tait originaire de Hitia'a. Tero'ovahine \u00e9tait le nom d'\u00e9pouse de sa m\u00e8re adoptive, appel\u00e9e Mata'imu, bien qu'il ne se souv\u00eent plus de son nom civil. La fratrie comptait sept enfants : quatre gar\u00e7ons et trois filles. Son p\u00e8re adoptif lui avait attribu\u00e9 son nom de mariage. Totahitua Mata'imu \u00e9tait le nom de sa m\u00e8re adoptive. Son \u00e9pouse, Taimoe Tera'iefa, est n\u00e9e vers 1907. Turari'i, ou 'Urari'i Tatarata, \u00e9tait le p\u00e8re adoptif de Tera'iefa. Il \u00e9voque la c\u00e9r\u00e9monie de leur mariage, c\u00e9l\u00e9br\u00e9e \u00e0 Hitia'a, le banquet organis\u00e9 chez le pasteur protestant, les personnes pr\u00e9sentes et la nourriture servie \u00e0 cette occasion. Colombel \u00e9tait chef de district \u00e0 Fa'aone vers 1940. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> : Fa'aone, Mere'u, Ora'e, Hitia'a, Tautira, Ta'aone, M\u0101hina, Vaiau, Pape'ete, Maha'ena, Far\u0101ni. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Nauraiterai Maitui e ta'ata tumu n\u014d Faaone i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Nauraiterai Maitui est originaire de Faaone sur l'\u00eele de Tahiti.<strong><br \/>\n<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E uiuira'a mana'o tei tupu i Faaone i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Interview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Faaone sur l'\u00eele de Tahiti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1906<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Ann\u00e9e de naissance de la personne source : 1906<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Nauraiterai Maitui<\/span><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3939-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0276A-96.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0276A-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0276A-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E mea ta'a'\u0113 te fa'aipoipora'a i teie tau 'e i t\u014dna ra tau. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna i te mau v\u0101hi i fa'aeahia e ana, i Ora'e ato'a i te fa'aeara'a. 'Ua rohi 'oia i roto i te mau patura'a rarahi a te Hau fenua. 'Ahuru ma toru t\u0101na mau tamari'i 'e t\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i te f\u0101naura'ahia t\u0101na tamaiti matahiapo, t\u0101na i '\u0101mui atu 'e n\u0101 Te'umere i ha'af\u0101nau i t\u0101na vahine. E tanuhia te p\u016b-fenua i te pae fare. T\u0113 ha'ap\u0101p\u016b nei '\u014dna i te mau i'oa t\u0101na i topa i ni'a iho i t\u0101na mau tamari'i, te mau t\u0101pa'o 'a 'ite ai '\u014dna e tamari'i tam\u0101roa 'aore r\u0101 e tamari'i tam\u0101hine, te r\u0101'au tahiti i fa'aterehia i muri iho i te f\u0101naura'a 'e te 'ohipa ravehia na i ni'a i te p\u016b-fenua o te tamari'i hou 'a hunahia ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Le mariage \u00e0 son \u00e9poque \u00e9tait diff\u00e9rent de celui d'aujourd'hui. Il cite les lieux o\u00f9 il avait v\u00e9cu et mentionnait avoir \u00e9galement r\u00e9sid\u00e9 \u00e0 Ora'e. Il avait travaill\u00e9 pour les Travaux publics. P\u00e8re de treize enfants, il raconte la naissance de son a\u00een\u00e9, \u00e0 laquelle il avait lui-m\u00eame particip\u00e9. Te'umere \u00e9tait la personne qui avait assist\u00e9 son \u00e9pouse lors de l'accouchement. Le placenta \u00e9tait alors enterr\u00e9 pr\u00e8s de la maison. Il pr\u00e9cise les noms qu'il avait donn\u00e9s \u00e0 ses enfants, les signes lui permettant de pr\u00e9dire le sexe de l'enfant \u00e0 na\u00eetre, les rem\u00e8des qu'il administrait \u00e0 l'enfant apr\u00e8s l'accouchement, ainsi que les gestes qu'il accomplissait sur le placenta avant de l'enterrer.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3939-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0276B-128.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0276B-128.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0276B-128.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te m\u0101'a m\u0101t\u0101mua e fa'a'amuhia i te 'ai\u016b. Te tahi parau n\u014d te h\u012b 'auhopu i tua i ter\u0101 ra tau i Hitia'a. E t\u0101'amuhia te p\u0101rau i ni'a i te 'ofe 'e n\u014d Papehe'e t\u0101na p\u0101rau i te noa'a ra'a mai. E piti ava i ter\u0101 v\u0101hi h\u014d'\u0113 i tai, h\u014d'\u0113 i tahatai te vaira'a. Te aura'a 'o Hitia'a, te mau tuha'a mata'eina'a i reira, te tahi parau n\u014d Motu'\u014dfa'i, te aura'a n\u014d Fa'aone. 'O Papeiha te i'oa tahito 'o Vaiha. I t\u014dna ra tau, 'ia 'ere te h\u014d'\u0113 i te m\u0101'a, e tano i\u0101na 'ia haere e ani ia vetahi atu i te tauturu. 'Ia tere te pere'o'o faraoa i taua mata'eina'a ra, e 'aufau te ta'ata i t\u0101na faraoa i te '\u014dpa'a, inaha, h\u014d'\u0113 ha'ari, h\u014d'\u0113 \u00efa faraoa. T\u0113 fa'ati'a nei '\u014dna i te tanura'a ha'ari i t\u014dna ra mata'eina'a i ter\u0101 tau. E tanu te ta'ata i te m\u0101'a i\u014d r\u0101tou iho. E v\u0101hi r\u0101 tei fa'ata'ahia n\u014d te tanura'a m\u0101'a n\u0101 te huira'atira. Te peu e 'itehia, 'ua iti te ta'ata i te haere, 'ua pu'e noa r\u0101 i te taime '\u012britira'a. Tei Vaiha t\u0101na fa'a'apu v\u0101nira, tei Manini t\u0101na fa'a'amura'a pua'atoro, e pua'a ato'a ho'i. T\u0113 ha'amana'o ra '\u014dna ia Maheanu'u n\u014d Papeari, tei 'itehia n\u014d te tautai '\u016bpe'a, 'o Mata'i tei 'aravihi i taua 'ohipa i t\u014dna mata'eina'a. N\u0101 Maheanu'u i ha'api'i i\u0101na i te tautai '\u016bpe'a. N\u014d teie nei roa te ta'ata 'a rama ai i te p\u0101hua, i te m\u0101'oa i te p\u014d. E tautai p\u016bt\u014dt\u014d '\u014dna i te ature.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Nauraiterai \u00e9voque les premiers aliments administr\u00e9s au nouveau-n\u00e9. Il parle \u00e9galement de la p\u00eache \u00e0 la bonite pratiqu\u00e9e autrefois au large de Hitia'a. Une nacre \u00e9tait alors fix\u00e9e \u00e0 l'extr\u00e9mit\u00e9 d'un bambou, les nacres \u00e9tant r\u00e9colt\u00e9es \u00e0 Papehe'e, un lieu o\u00f9 l'on distinguait deux passes : l'une au large et l'autre pr\u00e8s du rivage. Il donne une d\u00e9finition de Hitia'a, mentionne ses sous-districts et rapporte \u00e9galement des propos concernant Motu'\u014dfa'i. Il pr\u00e9cise par ailleurs la d\u00e9finition de Fa'aone. Papeiha \u00e9tait, selon lui, l'ancien nom de Vaiha. \u00c0 son \u00e9poque, lorsque les habitants n'avaient plus rien \u00e0 manger, ils allaient solliciter de la nourriture aupr\u00e8s d'autres familles. Lors du passage du marchand ambulant dans le district, il \u00e9tait possible de troquer une noix de coco contre une baguette de pain, ces deux produits ayant alors une valeur marchande \u00e9quivalente. Il d\u00e9crit ensuite la plantation de cocotiers qui existait autrefois dans son district. Les habitants cultivaient leurs l\u00e9gumes sur leurs propres terrains, et il existait \u00e9galement un espace commun destin\u00e9 \u00e0 la plantation. Il constate toutefois que peu de personnes participaient aux travaux de culture, tandis que beaucoup se pr\u00e9sentaient au moment de la r\u00e9colte. Sa plantation de vanille se trouvait \u00e0 Vaiha. \u00c0 Manini, il poss\u00e9dait un \u00e9levage de b\u0153ufs et de porcs. Il se souvient de Maheanu'u, originaire de Papeari, reconnu pour son habilet\u00e9 dans la p\u00eache au filet, tout comme Mata'i de son propre district. C'est Maheanu'u qui lui avait appris cette technique de p\u00eache. Ce n'est que r\u00e9cemment que les habitants s'\u00e9taient mis \u00e0 ramasser de nuit les b\u00e9nitiers et les bigorneaux. Pour sa part, il pratiquait la p\u00eache \u00e0 la tra\u00eene afin de capturer le chinchard. <\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-3\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3939-3\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0277A-96.mp3?_=3\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0277A-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0277A-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-4 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 vai nei te 'aravihi o te ta'ata n\u014d Fa'aone i roto i te 'ohipa t\u0101ora '\u016bpe'a. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna te heiva i tupu i te matahiti 1944 'e te m\u0101'a tupu i fa'atupuhia. 'Ua 'amu ato'a t\u014d Fa'aone i te r\u0113 m\u0101t\u0101mua o te h\u012bmene tahiti i ter\u0101 matahiti. 'O Tuterari'i Amaru te t\u0101vana i Hitia'a, '\u014dna te mono t\u0101vana i Fa'aone, e ono matahiti i te maoro, 'o Colombel \u00efa te t\u0101vana hau. Te tahi parau n\u014d te taera'a mai te pah\u012b ra 'o Tourville, 'ua tae ato'a 'oia i te fa'ari'ira'a o taua manu\u0101 ra i Pape'ete. Te tahi parau n\u014d Teruaiti i Hitia'a. I te fare hau te huira'atira e f\u0101rerei ai i ter\u0101 ra tau. 'Ua n\u0101 ni'a r\u0101tou i te h\u014d'\u0113 pah\u012b auahi 'ia tae i Pape'ete, i te heiva tiurai i te matahiti 1944. Te tahi parau n\u014d Vairemuna i Puaiti, te aura'a o ter\u0101 parau Puaiti, te tahi parau n\u014d Pape'ana'ana, n\u014d Putiare, n\u014d Mahuahu i Hitia'a. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna 'ia Te'auna a Pouira. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Les habitants de Fa'aone \u00e9taient reconnus pour leur habilet\u00e9 dans le lancer de filet et la p\u00eache au filet. Il \u00e9voque \u00e9galement le Heiva de 1944, ainsi que les concours portant sur divers l\u00e9gumes. Cette ann\u00e9e-l\u00e0, ceux de Fa'aone remport\u00e8rent plusieurs distinctions, dont le prix du chant traditionnel de Tahiti. Tuterari'i Amaru \u00e9tait alors chef de Hitia'a ; il occupait le poste d'adjoint du chef de Fa'aone pendant six ans, tandis que Colombel \u00e9tait l'administrateur de circonscription. Des propos \u00e9taient tenus au sujet de l'arriv\u00e9e du navire Tourville, \u00e0 laquelle il avait assist\u00e9 lors de son accueil \u00e0 Pape'ete. Il mentionne \u00e9galement Teruaiti \u00e0 Hitia'a. Autrefois, les habitants se r\u00e9unissaient \u00e0 la mairie. Il avait voyag\u00e9 \u00e0 bord d'un navire \u00e0 vapeur pour se rendre aux festivit\u00e9s de juillet 1944. Des r\u00e9f\u00e9rences \u00e9taient aussi faites \u00e0 Vairemuna \u00e0 Puaiti, \u00e0 la signification de Puaiti, ainsi qu'\u00e0 Pape'ana'ana, \u00e0 Putiare et \u00e0 Mahuahu \u00e0 Hitia'a. Il cite enfin Te'auna a Pouira.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-4\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3939-4\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0277B-96.mp3?_=4\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0277B-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0277B-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Jeanne Amini<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0276 \/ SEE0277 \/ VAT185<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 120 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1986<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : Sacha Forlen<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":3853,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[24,104,27,58,48,44,35,105,60,62,47,80],"tags":[559,245,161],"class_list":["post-3939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-faaapuraa-agriculture","category-fanauraa-haaipoiporaa-poheraa-naissance-mariage-deces","category-himene-chants","category-inoa-fenua-toponymie","category-maa-nourriture","category-te-ao-ohipa-monde-du-travail","category-ihotatau-genealogies","category-ihotumu-tradition","category-reo-tahiti","category-te-mau-fenua-nia-matai-iles-du-vent","category-faatereraa-navigation","category-tiurai-fetes-de-juillet","tag-famine","tag-peche","tag-vanille"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3939"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3949,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3939\/revisions\/3949"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}