{"id":3954,"date":"2026-05-19T10:42:10","date_gmt":"2026-05-19T20:42:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=3954"},"modified":"2026-05-21T11:44:54","modified_gmt":"2026-05-21T21:44:54","slug":"te-taata-faatia-recit-de-vivirau-arotia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/05\/19\/te-taata-faatia-recit-de-vivirau-arotia\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Vivirau Arotia"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT189 AROTIA\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT189-AROTIA-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-3857\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT189-AROTIA-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT189-AROTIA-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT189-AROTIA-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT189-AROTIA-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT189-AROTIA.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te fa'ahitihia ra te '\u0101'ai o te 'aito n\u014d Vaira'o, i roto i teie parau 'o Moeterauri t\u014dna metua f\u0101nau, 'o Maui ti'iti'i ra'era'e* t\u014dna i'oa mau 'e e ana t\u014dna v\u0101hi fa'aeara'a. E parau ato'a teie e fa'ahitihia nei n\u014d Te'uravahine, e tanu tiare te 'ohipa, 'oia ato'a \u00efa te ta'ata m\u0101t\u0101mua i 'ite-mata-hia e taua 'aito ra. E mea n\u0101 ni'a te 'aito i te h\u014d'\u0113 puhi i te haere i te mau v\u0101hi ato'a 'e n\u0101 te t\u014drea, te tahi \u00efa manu iti e fa'aara i\u0101na i te pirira'a te 'enemi. Te tahi parau n\u014d te 'aito ra 'o Vehiatua. E '\u014dtue tei 'itehia i te tai n\u014d Vavi, 'o te Riri* te v\u0101hi h\u012bra'a '\u0101'ahi a te mau tupuna i ter\u0101 ra tau. I uta te fa'a n\u014d Tefa'arahi n\u014d Tefa'aiti te vaira'a, e parau te mau ta'ata n\u014d Vaira'o, 'o Tema'aroa 'e 'o Tema'apuna* te i'oa, n\u0101 te mau tupuna ter\u0101 i'oa i topa. Tei Vaihoa, te vaira'a o te pahu, e fa'aro'ohia te ta'i i tai. 'Aita r\u0101 te ta'i e fa'aro'o-fa'ahou-hia i teie mahana, i uta n\u014d Vaihoa, te ana n\u014d Anafariu te vaira'a.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maui ti'iti'i ra'era'e* : 'aita vau i p\u0101p\u016b i te i'oa.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tema'apuna*: 'aita vau i p\u0101p\u016b i te i'oa.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">La l\u00e9gende de M\u0101ui \u00e0 Vairao pr\u00e9cisait que Moetarauri \u00e9tait son parent biologique et que son v\u00e9ritable nom \u00e9tait M\u0101ui ti'iti'i ra'era'e*. La grotte constituait son lieu d'habitation. Le r\u00e9cit mentionnait \u00e9galement Te'uravahine, dont l'occupation principale \u00e9tait la plantation de fleurs, et qui fut la premi\u00e8re humaine que le guerrier vit. Selon la l\u00e9gende, le guerrier se d\u00e9pla\u00e7ait sur une anguille et \u00e9tait averti de l'approche des ennemis par le t\u014drea, un petit oiseau. Il \u00e9voquait \u00e9galement le guerrier Vehiatua. La pointe situ\u00e9e du c\u00f4t\u00e9 de la mer de Vavi, appel\u00e9e Riri, constituait autrefois un lieu de p\u00eache au thon pour les anciens. \u00c0 l'int\u00e9rieur des terres se trouvent les vall\u00e9es de Tefa'arahi et de Tefa'aiti, que les habitants d\u00e9signaient aussi sous les noms de Tema'aroa et Tema'apuna*, attribu\u00e9s par les anciens. \u00c0 Vaihoa se situait un tambour dont le son se propageait jusqu'au rivage, aujourd'hui silencieux, et, \u00e0 l'int\u00e9rieur des terres se situait la grotte d'Anafariu.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Maui ti'iti'i ra'era'e* : nom incertain.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tema'apuna* : nom incertain.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> : Vaira'o, Vavi, Tefa'arahi, Tefa'aiti, Tema'aroa, Tema'apuna, Vaihoa, Anafariu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tinirarii Metua e ta'ata tumu n\u014d Vairoa i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Tinirarii Metua est originaire de Vairoa sur l'\u00eele de Tahiti.<strong><br \/>\n<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E uiuira'a mana'o tei tupu i Vairao i te fenua n\u014d Tahiti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Interview r\u00e9alis\u00e9e \u00e0 Vairao sur l'\u00eele de Tahiti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Matahiti f\u0101naura'a o te ta'ata fa'ati'a : 1925<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Ann\u00e9e de naissance de la personne source : 1925<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Vivirau Arotia<\/span><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3954-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0307-192.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0307-192.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0307-192.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Marie Faraire<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0307 \/ VAT189<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 16 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1986<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : Sacha Forlen<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":3857,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[46,58,105,60,50,63],"tags":[174,247,562],"class_list":["post-3954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aamu-mythes-et-legendes","category-inoa-fenua-toponymie","category-ihotumu-tradition","category-reo-tahiti","category-tautai-au-peche-et-chasse","category-te-mau-fenua-raro-matai-iles-sous-le-vent","tag-anguille","tag-grotte","tag-tambour"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3954"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4013,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3954\/revisions\/4013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}