{"id":3997,"date":"2026-05-21T09:16:05","date_gmt":"2026-05-21T19:16:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=3997"},"modified":"2026-05-21T13:20:35","modified_gmt":"2026-05-21T23:20:35","slug":"te-taata-faatia-recit-de-bertrand-jaunez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/05\/21\/te-taata-faatia-recit-de-bertrand-jaunez\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Bertrand Jaunez"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT202 Bertrand Jaunez\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT202-Bertrand-Jaunez-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-3870\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT202-Bertrand-Jaunez-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT202-Bertrand-Jaunez-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT202-Bertrand-Jaunez-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT202-Bertrand-Jaunez-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT202-Bertrand-Jaunez.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">E 29 matahiti t\u014d Bertrand Jaunez i t\u014dna taera'a mai i Tahiti 'e t\u014dna tuahine, i te matahiti 1933 ; 'ua fano mai r\u0101ua n\u0101 ni'a i te pah\u012b ra La Boussole. Tei Honolulu 'oia, i te matahiti 1938, i te f\u0101rereira'a ia Sir Peter Birck, 'oia tei poro'i i\u0101na i te p\u0101pa'ira'a reo far\u0101ni o te puta \u00ab Ancient Tahiti \u00bb, Tahiti aux temps anciens, i hope i\u0101na i te huri i te matahiti 1943, i Pari. I muri iho te hurira'a reo far\u0101ni ia i te ve'a ra \u0101 James Morrison. 'Ua ho'i mai \u0101 i Tahiti i te matahiti 1947 'e 'ua \u014d i roto i te h\u014d'\u0113 p\u016b m\u0101'imira'a '\u014dpuahia e tinai i te ma'i mariri, t\u0101na i tauturu i te 'imira'a moni i te matahiti 1949, e mau atu ra t\u0101ua p\u016b i te fa'aterera'a \u0101 te piha o te ea o te fenua. T\u014dna mana'o i ni'a i te mau tauira'a rarahi 'itehia i Tahiti nei ; te tahua manureva, te ha'amaura'a te CEP 'e te orara'a poritita. 'Ua '\u0101mui i te tahi m\u0101'itira'a '\u0101po'ora'a 'aihu'ar\u0101'au 'e te fa'ahitira'a i te mau ta'ata fa'ahiahia mai 'ia Martial Iorss r\u0101ua Pouvana'a a O'opa.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Bertrand Jaunez est arriv\u00e9 \u00e0 Tahiti en 1933, \u00e0 l'\u00e2ge de 29 ans, avec sa s\u0153ur, \u00e0 bord de La Boussole. En 1938, \u00e0 Honolulu, il rencontre Sir Peter Buck, qui lui confia la traduction en fran\u00e7ais de \u00ab Ancient Tahiti \u00bb, Tahiti aux temps anciens, qu'il acheva \u00e0 Paris en 1943, puis il r\u00e9alisa la traduction du Journal de James Morrison. Revenu \u00e0 Tahiti en 1947, il participa \u00e0 un projet de lutte contre la filariose, contribua \u00e0 la cr\u00e9ation d'un institut de recherche et \u00e0 la collecte de fonds en 1949, initiative reprise ensuite par le service de sant\u00e9 du territoire. Il s'exprime sur les enjeux de la vie tahitienne notamment la piste d'atterrissage, l'installation du CEP et la vie politique. Il a particip\u00e9 \u00e0 l'\u00e9lection des d\u00e9l\u00e9gu\u00e9s au Conseil des colonies et cite des personnalit\u00e9s telles que Martial Iorss et Pouvana'a Oopa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> : Maruapo, Puna'auia, Pape'ete, Blue Lagoon, Lafayette, P\u0101'ea, Tahiti, Mo'orea, Borabora, Rangiroa, Tuamotu, Le Midi, Paris, Dunkerque, Corse, France, Angleterre, Espagne, Europe, Panama, Am\u00e9rique du sud, Guyane, Honolulu, Los Angeles, Hollywood, Afrique.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Fran\u00e7ais<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Bertrand Jaunez<\/span><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3997-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0246A-96.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0246A-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0246A-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna 'ia Teariki, n\u014d Mo'orea, 'ia Tiurai, te tahu'a r\u0101'au 'e tae noa atu i te S.E.O (Soci\u00e9t\u00e9 des Etudes Oc\u00e9aniennes). I te reira tau. T\u0113 fa'a'ite ato'a mai ra 'oia \u0113, i ter\u0101 ra tau, varavara te ta'ata i te h\u0101haere n\u0101 r\u0101pae i te p\u014d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Bertrand jaunez cite Teariki de Mo'orea, le gu\u00e9risseur Tiurai et la S.E.O (Soci\u00e9t\u00e9 des Etudes Oc\u00e9aniennes). Il rappelle par ailleurs qu'\u00e0 cette \u00e9poque les Tahitiens sortaient peu le soir.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-3997-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0246B-256.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0246B-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0246B-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> Tea Hirshon<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0246 \/ VAT202<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 40 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1987<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : -<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":3870,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[49,79,59,51,42,243,62,63,65],"tags":[590,592,591,588,500,593,129,589],"class_list":["post-3997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-atomi-nucleaire","category-arts-culture","category-francais","category-poritita-politique","category-raau-tahito-ihimai-medecine-traditionnelle-et-conventionnelle","category-raau-tahiti-medecine-traditionnelle","category-te-mau-fenua-nia-matai-iles-du-vent","category-te-mau-fenua-raro-matai-iles-sous-le-vent","category-te-taamotu-tuamotu-tuamotu","tag-james-morrison","tag-john-teariki","tag-martial-iorss","tag-peter-buck","tag-pouvanaa-oopa","tag-seo","tag-tiurai","tag-traduction"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3997"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3999,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3997\/revisions\/3999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}