{"id":4009,"date":"2026-05-21T10:48:06","date_gmt":"2026-05-21T20:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/?p=4009"},"modified":"2026-05-21T13:26:18","modified_gmt":"2026-05-21T23:26:18","slug":"te-taata-faatia-recit-de-vahine-tane-tinorua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/2026\/05\/21\/te-taata-faatia-recit-de-vahine-tane-tinorua\/","title":{"rendered":"Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Vahine &amp; Tane Tinorua"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_4 1_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:25%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:7.68%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:7.68%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" title=\"VAT211 V. &amp; T. Tinorua\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT211-V.-T.-Tinorua-683x1024.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-3874\" srcset=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT211-V.-T.-Tinorua-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT211-V.-T.-Tinorua-400x600.jpg 400w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT211-V.-T.-Tinorua-600x900.jpg 600w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT211-V.-T.-Tinorua-800x1200.jpg 800w, https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/04\/VAT211-V.-T.-Tinorua.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_3_4 3_4 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:75%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.56%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.56%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><b>Ha'a-poto-ra'a-parau<\/b> <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 fa'ahiti nei 'o V. Tinorua i te tahi parau n\u014d te '\u0101'amu o te tahi manu 'o Keuru te i'oa, te mou'a n\u014d Hotuparaoa, te tahi '\u0101'amu n\u014d te h\u014d'\u0113 vahine 'o Kia* te i'oa, n\u014d Maupiha'a mai '\u014dna i 'e tei tae i Maurua. Te tahi ato'a parau teie n\u014d H\u014dk\u016ble'a 'e n\u014d n\u0101 ari'i to'o iva, n\u014d roto mai teie mau parau i te h\u012bmene heiva te 'itera'ahia e ana. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 fa'ahiti nei 'o T. Tinorua i te parau o te v\u0101hi o te t\u0101p\u016bra'a pito o n\u0101 maeha'a i Ra'i\u0101tea, te parau o n\u0101 maeha'a n\u014d Maupiti. I te tau m\u0101t\u0101mua, 'ia haere ana'e t\u014d Maupiti i Maupiha'a, e mea 'aravihi i te tere moana. E fa'ahitira'a i te tahi parau n\u014d Terevari'i i reira e 'itehia ai te mau rapa i taua v\u0101hi ra. 'Ua fa'a'amuhia o V. Tinorua i Porapora, 'o Faite te p\u016b marae, te '\u014dfa'i n\u014d Pa'erere, e t\u016b'ati i te '\u0101'amu n\u014d Teuru. T\u0113 fa'ahiti nei '\u014dna 'o T. Tinorua i te tahi parau n\u014d Vaiahu, te p\u0101rahira'a o te ari'i vahine. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 fa'ahiti nei 'o V. Tinorua i te tahi parau n\u014d Hi'omai n\u0101 na i '\u014dfati i te heva ari'i i Maupiti, n\u014d Namata ato'a. <\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Descriptif de l'interview<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">V. Tinorua \u00e9voque la l\u00e9gende de Keuru, le nom d'un oiseau, la montagne Hotuparaoa, ainsi qu'une l\u00e9gende relative \u00e0 une femme nomm\u00e9e Kia de Maupiha'a, qui serait arriv\u00e9e \u00e0 Maurua. Elle fait \u00e9galement r\u00e9f\u00e9rence \u00e0 H\u014dk\u016ble'a et aux neuf rois, connaissances qu'elle tient du chant de juillet. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T. Tinorua mentionne le lieu de coupe du cordon ombilical des jumeaux situ\u00e9 \u00e0 Ra'i\u0101tea et parle des jumeaux de Maupiti. Il rapporte que, par le pass\u00e9, les habitants de Maupiti se rendaient \u00e0 Maupiha'a en observant les \u00e9toiles et les rep\u00e8res, et qu\u2019ils \u00e9taient habiles dans la navigation. Ses propos concernent \u00e9galement Terevari'i. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">V. Tinorua a \u00e9t\u00e9 \u00e9lev\u00e9 \u00e0 Porapora, Faite constituait leur marae et la pierre Pa'erere \u00e9tait cit\u00e9e en lien avec la l\u00e9gende de Teuru. Elle \u00e9voque aussi Vaiahu et le si\u00e8ge de la cheffesse, ainsi que Hi'omai, qui avait rompu les deuils royaux \u00e0 Maupiti, et rapporte des propos concernant Namata.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\"><strong>Te mau v\u0101hi i fa'ahitihia \/ Lieux \u00e9voqu\u00e9s<\/strong> : Vaia'ahu, Mapu, Ta'akoi, Kiripoa, Hotuparaoa, Kerama'ura, Mihiapora, Vaiahu, Hurumanu, Maupiha'a, Maurua, Maupiti, Tereivarua, Rurutu, Pape'ete, Porapora, Taputapu\u0101tea, Opoa, Ra'i\u0101tea, Tuamotu, Hava'\u012b, Porapora, Tereva, Nunu'e, Pa'ere, Tefau, Pufau, Auiraroa, Vaitapu, Raroto'a, Vaiana, Honoava, Fareivi, Atipiti, Fa'anoa, Temoi, Vaitia, Pohiva, Vaitutaki, Fenua'ura, Ma'aro'aro, Manihi. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau reo \/ Langues :<\/strong> Reo tahiti<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:70px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Te ta\u2019ata fa\u2019ati\u2019a \/ R\u00e9cit de Hahine &amp; Tane Tinorua<\/span><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-1\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-4009-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0350A-96.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0350A-96.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0350A-96.mp3<\/a><\/audio><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top:30px;--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-sep-color:#ddb790;\"><div class=\"title-sep-container title-sep-container-left fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><span class=\"awb-title-spacer fusion-no-large-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-no-small-visibility\"><\/span><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\"><p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">T\u0113 fa'ahiti nei 'o Vahine Tinorua vetahi mau v\u0101hi i Maupiti 'e te he'era'a te mou'a n\u014d Teonetere i Huahine t\u0101na i fa'aruru i ter\u0101 ra tau. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 20px\">Vahine Tinorua citait certains lieux de Maupiti et \u00e9voquait un glissement de la montagne Teonetere, qu'elle avait v\u00e9cu \u00e0 Huahine \u00e0 l'\u00e9poque.<\/span><\/p><\/h2><span class=\"awb-title-spacer\"><\/span><div class=\"title-sep-container title-sep-container-right\"><div class=\"title-sep sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ddb790;\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-audio fusion-audio-2\" style=\"--awb-progress-color:var(--awb-custom11);--awb-border-color:var(--awb-color1);--awb-background-color:#662583;--awb-max-width:100%;--awb-border-size:0;--awb-border-top-left-radius:0px;--awb-border-top-right-radius:0px;--awb-border-bottom-right-radius:0px;--awb-border-bottom-left-radius:0px;\"><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-4009-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0350B-256.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0350B-256.mp3\">https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2026\/05\/SEE0350B-256.mp3<\/a><\/audio><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1352px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"--awb-text-color:#000000;\"><p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Te mau r\u0101ve'a \/ Donn\u00e9es techniques<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Papa m\u0101t\u0101mua \/ Support original :<\/strong> Cassette audio<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata-uiui \/ Collecteur<\/strong><strong>\u00a0:<\/strong> John Neuffer<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Ta'ata p\u0101pa'i parau \/ R\u00e9dacteur de la fiche : <\/strong>Fabiola Itchner<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>T\u0101pa'o-niu \/ Cote\u00a0 :<\/strong> SEE0720 \/ VAT210<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Maorora'a \/ Dur\u00e9e :<\/strong> 37 miniti \/ minutes<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Matahiti huihuira'a \/ Ann\u00e9e de collecte :<\/strong> 1987<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;font-family: arial, helvetica, sans-serif\"><strong>Faufa'a ha'aputu n\u014d \/ Fonds :<\/strong> PSPE \u2013 Programme de Sauvetage du Patrimoine Ethnographique<br \/>\n<strong>Te ha'a n\u016bmerara'a 'e te fa'a'ohipara'a i te haruharura'a parau tumu \/<\/strong>\u00a0<strong>Num\u00e9risation et traitement de l'enregistrement original<\/strong> : Sacha Forlen<br \/>\n<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":360,"featured_media":3874,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[46,58,41,105,60,65,47],"tags":[611,320,92],"class_list":["post-4009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aamu-mythes-et-legendes","category-inoa-fenua-toponymie","category-marae","category-ihotumu-tradition","category-reo-tahiti","category-te-taamotu-tuamotu-tuamotu","category-faatereraa-navigation","tag-cheffesse-vaiatu","tag-cordon-ombilical","tag-legende"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/users\/360"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4009"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4031,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4009\/revisions\/4031"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.service-public.pf\/varovaroatii\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}